Senaat toch akkoord met wet op bouwgrond

DEN HAAG, 3 JULI. De Eerste Kamer gaat akkoord met een wetswijziging die gemeenten het recht van eerste aankoop op bouwgrond geeft. Alleen de VVD is tegen. Dit bleek gisteren in de afronding van het debat.

Het CDA twijfelde eerst, omdat deze fractie een overdadig gebruik van het zogeheten voorkeursrecht vreesde. Minister De Boer (VROM) verzekerde senator Werner echter dat gemeenten niet zomaar van het recht gebruik kunnen maken. Het kan alleen als de geplande woningbouw voortvloeit uit provinciaal of rijksbeleid, niet als eigen behoefte van de gemeente in het geding is. CDA en VVD vormen een meerderheid in de Eerste Kamer.

De Boer stelde dat “een schaduw uit het verleden” over het onderwerp grondpolitiek hangt - het kabinet-Den Uyl struikelde erover - maar dat de wetswijziging niet meer dan een “nuttige aanvulling” is op middelen die de gemeente al ter beschikking staan: minnelijke schikking en onteigening. Het voorkeursrecht dient slechts te voorkomen dat gemeenten “vrij eenvoudig worden uitgespeeld tegen speculanten”.

Ook de belangen van de grondverkoper zijn gewaarborgd, onderstreepte de minister: “De verkoper wordt niet benadeeld, want de gemeente is gehouden om reële marktprijzen te betalen.” Op een suggestie van PvdA-senator Le Poole dat de gebruikswaarde van de grond, bijvoorbeeld als weiland, richtsnoer bij de prijsvorming zou kunnen zijn, ging zij niet in. Juist over deze gebruikswaarde struikelde indertijd Den Uyl.

De Boer zei het te betreuren dat het voorkeursrecht, dat nu al geldt in stadsvernieuwingsgebieden, niet eerder is uitgebreid tot nieuwbouw. Dat zou prijsopdrijving in de grootstedelijke VINEX-gebieden hebben kunnen voorkomen.