Moddergevecht op chique business-club

DEN HAAG, 3 JULI. Het Wassenaarse kasteel De Wittenburg - de chicste business-club in Nederland - is inzet van een juridisch steekspel. Sinds enkele weken dient een reeks processen tussen bestuur en commissarissen enerzijds en de in januari ontslagen directeur G. Noordanus anderzijds. De laatste vecht vandaag voor de Haagse rechtbank zijn ontslag aan.

De Wittenburg is in gebruik bij de top van het bedrijfsleven en bij ministeries voor vergaderingen, seminars en feestelijke bijeenkomsten. Leden zijn ondernemingen als Shell, Stork, KLM, Unilever, Loyens & Volkmaars, ING Groep, Philips, Hollandsche Beton Groep en Heineken.

Het bestuur van De Wittenburg ontsloeg zijn directeur in een buitengewone ledenvergadering op 5 januari, op basis van een rapport van accountant KPMG. Daarin staat dat Noordanus “zichzelf en zijn gezin op grote schaal heeft verrijkt en dat er sprake is van een ernstige verstrengeling van belangen van de onderneming en zijn privébelangen”.

In de rapportage vermeldt KPMG dat directeur Noordanus in de loop van de jaren personeel van De Wittenburg werkzaamheden liet verrichten voor privé-doeleinden. Ook brachten personeelsleden het ontvangstcentrum gewerkte uren in rekening die volgens het rapport voor de directeur bestemd waren geweest. Verder zouden via De Wittenburg meubilair, bouwmateriaal en andere zaken voor Noordanus zelf zijn aangeschaft.

De directeur bestrijdt dit. Mogelijk verwarring hierover vloeit voort uit zijn overeenkomst met De Wittenburg, die hem in de gelegenheid stelt een huis op het terrein van het landgoed te bewonen.

Noordanus, die 23 jaar directeur is geweest, stelt dat hij is weggewerkt omdat hij zich verzette tegen aandelentransacties van voormalige bestuursleden. Volgens Noordanus hebben de Rotterdamse ondernemer A.M. Lels, voorzitter van 1974 tot vorig jaar april, penningmeester B.A. van Eesteren en enkele andere bestuursleden sinds het midden van de jaren zeventig privé aandelen van De Wittenburg gekocht en verkocht. Daarbij is van 'tegenstrijdige belangen' sprake geweest. Dat wordt ondersteund door onderzoek van registeraccountant Masman Bosman & Co uit Den Haag.

De door Noordanus gewraakte transacties zijn voortgevloeid uit een schuld van bijna 1,5 miljoen gulden die De Wittenburg uit de jaren van oprichting had bij de Rotterdamse ondernemer Phs. van Ommeren. Van Ommeren raakte in de jaren zeventig in financiële moeilijkheden. Voorzitter Lels schoot hem te hulp en zette een deel van de schuld om in aandelen De Wittenburg, die Lels privé overnam. In de loop van de jaren kocht De Wittenburg de aandelen voor de nominale waarde terug van Lels en zijn familie. Daardoor leed De Wittenburg een vermogensverlies van in totaal 898.956 gulden, aldus accountant Bosman.

De accountant concludeert dat bij de aandelentransacties tussen de voorzitter en Vereniging De Wittenburg per definitie sprake is 'van tegenstrijdige belangen'. Volgens de jaarrekeningen zou de vereniging de verplichting hebben gehad de aandelen die 'ter afdoening van oude schuld' zijn uitgegeven terug te kopen tegen de nominale waarde, een veelvoud van wat ze destijds waard waren en waarvoor ze met Van Ommeren werden afgerekend. Accountant Bosman betwist dat een besluit daartoe ooit is genomen.

Uit verschillende stukken blijkt dat beide zijden handelingen hebben verricht die ten minste vraagtekens oproepen. Het rapport van KPMG bevat interviews en gesprekken met personeelsleden, die het optreden van directeur Noordanus in een kwaad daglicht stellen. “Een stagiaire werd door hem in de grond gewalst”, zegt een personeelslid. Andere stukken geven aan dat de penningmeester, tevens leverancier van de huiswijn aan het ontvangstcentrum, aan de gewraakte aandelentransacties heeft meegewerkt. Nadat Lels aftrad, nam ir. W.H. Brouwer (ex-Shell) de voorzittershamer over. Kort daarop kwam, zoals het jaarverslag 1995 opmerkt, de samenwerking tussen bestuur en directeur 'verder onder druk te staan'. Het maakt melding van “een ernstige verstrengeling van belangen”, hetgeen tot ontslag van Noordanus heeft geleid.

Tegen deze zinsneden tekende de directeur in kort geding in Den Haag begin juni protest aan. Na samenspraak met de president van de rechtbank verspreidde het algemeen bestuur op 5 juni een brief onder de leden, waarin gesteld wordt dat door de directeur 'op naar zijn oordeel goede gronden' betwist wordt dat van verstrengeling van belangen sprake zou zijn.

Nog geen dag later kregen de leden een nieuwe brief van Brouwer omdat gebleken was dat directeur Noordanus een brief met bijlagen aan leden van De Wittenburg heeft rondgestuurd met 'kritische kanttekeningen' aan het adres van oud-voorzitter Lels.

In zijn brief nam voorzitter Brouwer het voor zijn voorganger op: “Kern van het verwijt van de heer Noordanus is dat zijn ontslag in werkelijkheid heeft plaatsgevonden vanwege zijn kritiek op de aandelentransacties.” Maar, aldus voorzitter Brouwer, “de heer Lels is volstrekt ten onrechte in een kwaad daglicht gesteld. (...) De betreffende aandelentransacties zijn volkomen rechtmatig uitgevoerd, telkenmale verantwoord in de jaarrekening zonder dat enige benadeling heeft plaatsgevonden. (...) Aan de aandelentransactie ligt een besluit van de algemene ledenvergadering van 28 juni 1994 ten grondslag.”

Hangende de juridische procedure willen bestuursleden en oud-bestuursleden geen commentaar geven.