Karpov beslist match met instructieve zege

ROTTERDAM, 3 JULI. Even leek het of Gata Kamsky weer terugkrabbelde, maar in twee dagen is zijn laatste hoop door Karpov de bodem ingeslagen. Eerst maandag de afgebroken dertiende partij, die hij niet kon winnen. En gisteren verloor Kamsky de veertiende partij, waardoor het nu 9-5 voor Karpov staat. Die moet nog drie remises maken om wereldkampioen van de FIDE te blijven en hij heeft er zes partijen voor. Het is beslist.

De fut was er uit bij Kamsky. In het begin leek hij nog strijdlustig. Een nieuwe opening, Nimzo-Indisch deze keer, die tot levendig spel met kansen voor beide partijen leidde. Maar iedereen kan een leeuw lijken door actieve zetten uit de boeken na te spelen. Toen hij op eigen kracht verder moest, leek het of hij al geestelijk afscheid van de match had genomen. Vlak na de opening liet hij, met wit nota bene, toe dat Karpov naar een gunstig eindspel afwikkelde. Dat was niet makkelijk te verdedigen, maar Kamsky liet zich wel erg geruisloos wegschuiven. Tegen de veertigste zet zag hij zich onder zware druk genoodzaakt een pion te offeren, nog hopend op remisekansen in een eindspel met ongelijke lopers. Karpov won het rechtlijnig.

De manier waarop Karpov het hele eindspel behandelde, was overigens bijzonder instructief. Vastleggen van zwaktes op twee vleugels, ruimte winnen voor het loperpaar, tenslotte een nauwkeurig berekende winst in een eindspel met paarden en ongelijke lopers. Echt iets voor de leerboekjes. De hele match heeft Karpov zeer sterk gespeeld. Zijn zelfvertrouwen kan blijken uit het feit dat hij nu al in een Duits tijdschrift analyses over de eerste zes partijen liet publiceren, in het geheel niet bevreesd dat Kamsky er teveel over zijn gedachtenleven uit zou leren. Er wordt alweer gesproken over een nieuwe match tussen Kasparov en Karpov, de twee wereldkampioenen. Het zou hun zesde worden. Generaties schakers hebben, als ze de blik omhoog richtten, nog nooit iets anders gezien dan hoe die twee als een dubbelster om elkaar heencirkelden.

Gata Kamsky zou volgens zijn vader Rustam met schaken moeten stoppen als hij deze match verloor, en aan een medische hogeschool gaan studeren, samen met het Kalmukse meisje dat de Kamsky's mee willen nemen naar de Verenigde Staten. Als het waar is, zullen we het eigenzinnige tweetal missen. Wij wensen Gata het beste, hebben volledig vertrouwen in zijn intellectuele vaardigheden en kunnen slechts hopen dat hij tijdens zijn studietijd de menselijke warmte zal verwerven die van een modern arts verlangd wordt.

Wit Kamsky-zwart Karpov, veertiende partij

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. e2-e3 c7-c5 5. Lf1-d3 Pb8-c6 6. Pg1-e2 c5xd4 7. e3xd4 d7-d5 8. c4xd5 Pf6xd5 9. 0-0 Lb4-d6 10. Pc3-e4 Ld6-e7 11. a2-a3 Net zo'n soort stelling als ze een paar keer uit de Caro-Kann verdediging kregen. 11...0-0 12. Ld3-c2 Dd8-c7 13. Dd1-d3 Tf8-d8 14. Pe4-g5 g7-g6 15. Lc2-b3 Eerste nieuwe zet. In Rogers-Ivantsjoek, olympiade Moskou 1994, werd 15. Df3 Lf6 16. Td1 Lg7 gespeeld. Zwart won. 15...Pd5-f6 16. Tf1-d1 Le7-f8 17. Lc1-f4 Dc7-e7 Niet dat je kan zeggen dat wit openingsvoordeel heeft, maar er is niets mis met zijn stelling. 18. Dd3-e3 Vreemde zet. 18...Pf6-d5 Hierna staat zwart al iets beter door zijn loperpaar. 19. Lb3xd5 e6xd5 20. Pg5-f3 En dit zal Karpov ook wel prettig hebben gevonden: met drie punten voorsprong zonder enig risico een beter eindspel spelen. 20...De7xe3 21. f2xe3 f7-f6 22. Ta1-c1 Lc8-f5 23. h2-h3 h7-h5 24. Pe2-c3 g6-g5 25. Lf4-h2 h5-h4 26. Pf3-d2 Kg8-f7 27. Pd2-b3 Ta8-c8 28. Pc3-b5 a7-a6 29. Pb5-c3 b7-b5 30. Pc3-e2 b5-b4 31. a3-a4 Td8-e8 32. Kg1-f2 Kf7-g6 33. Pe2-g1 Na meteen 33. Pc5 volgt 33...Pa5 33...Pc6-a7 34. Pb3-c5 Dit komt op den duur op een pionoffer neer. 34...Tc8-c6 35. Pg1-f3 Te8-c8 36. b2-b3 a6-a5 37. Kf2-e2 Lf5-e4 38. Ke2-d2 Lf8xc5 39. d4xc5 Tc6xc5 40. Tc1xc5 Tc8xc5 41. Td1-c1 Tc5xc1 42. Kd2xc1 Pa7-c6 43. Lh2-c7 f6-f5 44. Kc1-d2 Het lijkt nog moeilijk te winnen voor zwart. Karpov maakt het mooi uit. 44...d5-d4 45. e3xd4 f5-f4 46. Kd2-e2 Le4-d5 47. Ke2-f2 Ld5xb3 48. Pf3-e5+ Pc6xe5 49. d4xe5 Lb3xa4 50. Lc7xa5 b4-b3 51. La5-c3 Kg6-f5 52. Lc3-b2 La4-c6 53. Ke2-f1 Lc6-d5 54. Kf1-f2 Kf5-e4 55. Kf2-e2 Ld5-c4+ 56. Ke2-d2 f4-f3 57. g2xf3+ Ke4xf3 58. e5-e6 Lc4xe6 59. Lb2-f6 g5-g4 60. h3xg4 h4-h3 61. Lf6-e5 Le6xg4 Wit gaf op.