'Huisbaas is rijk en huurder is zielig'

Op 1 juli is jaarlijkse huurverhoging in gegaan. Ongeveer twaalfduizend Amsterdamse huishoudens hebben dit jaar de verhoging geweigerd, de meeste op grond van achterstallig onderhoud.

AMSTERDAM, 3 JULI.“We worden door de huisbaas behandeld als randdebielen. Hij heeft geen respect voor de bewoners en ook niet voor dit pand.” De huurders van een prachtig monument aan de Amsterdamse Prinsengracht hebben dit jaar opnieuw de huurverhoging geweigerd. De huisbaas verricht volgens de huurders al negen jaar geen onderhoud aan het pand uit 1620.

De jaarlijkse huurverhoging is deze maand ingegaan. Naar schatting twaalfduizend Amsterdamse huishoudens hebben dit jaar de verhoging geweigerd, de meeste op grond van achterstallig onderhoud.

De huurders van het pand aan de Prinsengracht willen niet met hun naam in de krant omdat zij bang zijn voor de gevolgen. “Hij stuurt zonder aankondiging potentiële kopers van het pand op ons dak”, vertelt een van de huursters “Die vertellen ons dan met een brede grijns dat we hier niet lang meer zullen zitten. Maar na de aanvankelijke schrik, zijn we alleen maar strijdbaarder geworden. Hij krijgt ons niet weg.”

Het pand verkeert in een slechte staat. Het houtwerk is verrot, de afvoer is stuk, er zijn lekkages op diverse plaatsen, het aanrecht in een van de woningen is gebroken en het voegwerk aan de buitenkant van het pand moet hoognodig worden bijgewerkt. De verhuurder van het pand heeft een aanschrijving van Bouw- en Woningtoezicht gekregen, maar diende een bezwaarschrift in: “We moeten nu eerst de beslissing op het bezwaarschrift afwachten. Tot die tijd kan Bouw- en Woningtoezicht pas iets ondernemen als we hier binnen wegregenen”, zegt een van de huurders.

De bewoners vermoeden dat de huisbaas hen weg wil treiteren zodat hij het pand kan renoveren en vervolgens verkopen. “De eerste verdieping is gesplitst van de rest van het pand en verkocht voor tweeënhalve ton. Drie verdiepingen erboven, dus reken maar uit”, zegt een van hen.

Onlangs maakte het Informatie-centrum Jordaan in Amsterdam de resultaten bekend van een kleine steekproef onder weigeraars van de huurverhoging. Het aantekenen van bezwaar tegen de huurverhoging was volgens dat onderzoek in 1995 in 86 procent van de gevallen succesvol. In 78 procent van de gevallen ging de huurverhoging niet door, ofwel omdat de verhuurder het bezwaarschrift niet doorstuurde aan de huurcommisie (40 procent) ofwel omdat de huurcommissie de bezwaren tegen de huurverhoging honoreerde (60 procent). In slechts 8 procent van de gevallen werden klachten over de woning door de huurbaas direkt verholpen.

Volgens E. Draisma van het informatie-centrum is het voor huisbazen financieel niet interessant om geld in verhuurde huizen te steken. Dat levert nauwelijks iets op. Bovendien maken de huisbazen volgens Draisma misbruik van de schaarste aan woonruimte: “Veel huisbazen doen niets aan de huizen en wachten simpelweg tot de bewoners vertrekken. Nieuwe huurders accepteren de woning toch wel.”

Volgens voorzitter J. Boerman van de Amsterdamse makelaarsvereniging maakt de huisbaas een afweging: “Hij kijkt of hij de investering in de woning voor een deel kan terugverdienen via een huurverhoging. Dat is logisch, omdat hij anders zijn geld net zo goed in de Sloterplas kan gooien.” Het rendement op de investering zou vaak onvoldoende zijn.

Boerman vindt dat de bescherming van de huurder te ver is doorgeschoten. “De huurder kan overal maar tegen protesteren. Rond de tijd van de huurverhoging is er ineens altijd van alles stuk”, zegt hij. Bovendien vindt hij dat huisbazen en huurders vaak karikaturaal worden afgeschilderd: “De huisbaas is rijk en schudt het geld zo uit de boom. De huurder is arm en zielig. Dat beeld is voor nuancering vatbaar.”

Een bewoonster van een pand in de Tuinstraat in de Jordaan klaagt over een weigerachtige huisbaas: “De gang verzakt, de vloer is rot en er zit schimmel in de gangkast. Hij heeft wel onlangs het pand schoon laten spuiten, dus aan de buitenkant lijkt het heel wat.”

Volgens de huurster is de cosmetische operatie vooral bedoeld om het pand aantrekkelijker te maken voor de verkoop: “Hij heeft hiernaast een appartement verkocht voor anderhalve ton. Ook zo'n gammel geval.”

    • Lucien Wopereis