Twijfels aan gezondheid Jeltsin

MOSKOU, 1 JULI. De onzekerheid over de gezondheidstoestand van president Boris Jeltsin is toegenomen nadat hij vanmorgen een ontmoeting heeft afgezegd met de presidenten van Oekraïne en Moldavië. Jeltsin, die woensdag voor het laatst in het openbaar verscheen, is gisteren ook weggebleven bij een grote campagnebijeenkomst in Moskou.

Wel verscheen Jeltsin vanochtend op televisie in een tevoren opgenomen oproep aan de kiezers.

Volgens zijn medewerkers is de president alleen zijn stem kwijt en rust hij thuis uit. De 65-jarige Jeltsin heeft een lange geschiedenis van medische problemen, maar de afgelopen maanden verscheen hij elke dag wel ergens in het openbaar. Hij maakte een fitte indruk. Het is onduidelijk of de afwezigheid van Jeltsin invloed heeft op de beslissende ronde van de verkiezingen, overmorgen. In de Russische media is de president er namelijk nog wel. Een interview met Jeltsin door het persbureau Interfax was gisteren en vanmorgen op de televisie en in de kranten het belangrijkste nieuws. Desgevraagd kon Interfax niet zeggen of het interview schriftelijk of mondeling was gegeven.

Over zijn afwezigheid zegt Jeltsin in het vraaggesprek dat hij “elke dag met mijn verkiezingshoofdkwartier” heeft gewerkt en dat hij tijdens de campagne zijn stem is kwijtgeraakt. Jeltsin zei ook dat in de toekomstige regering wat hem betreft ook Grigori Javlinski zal zitten, de markteconoom die bij de eerste ronde van de verkiezingen 7,34 procent van de stemmen haalde, stemmen waarop Jeltsin nu hoopt. “Ik heb premier Tsjernomyrdin opdracht gegeven binnen twee weken na de verkiezingen voorstellen te doen over de samenstelling van de nieuwe regering. Ik hoop dat Grigori Javlinski aan het werk zal deelnemen.” Interfax bracht ook generaal Aleksandr Lebed ter sprake, die door Jeltsin naar het Kremlin is gehaald nadat hij in de eerste ronde 14,5 procent haalde.

Hoe weten de kiezers zeker dat Jeltsin hem na de tweede ronde, als zijn electorale aantrekkingskracht niet meer nodig is, niet zal ontslaan? “Ik heb nooit handel gedreven in regeringsposten en zal niemand dat laten doen”, antwoordt Jeltsin. “Niet alleen mijn handtekening staat onder de aanstelling van Aleksandr Lebed. Ik denk dat de handtekeningen van de miljoenen kiezers die op 16 juni op hem hebben gestemd ernaast staan. Hun vertrouwen kan niet worden beschaamd.”

Lebed zelf onderstreepte dit weekeinde in vraaggesprekken de ernst waarmee hij zijn eigen rol in het Kremlin ziet. Hij pleitte voor de instelling van een vice-presidentschap, een functie waarin de 2,5 jaar oude Russische grondwet niet voorziet maar die hijzelf wel zou willen vervullen. De vice-president zou “politieke en zelfs militaire beslissingen” moeten kunnen nemen.

Pagina 5: Lebeds ambities

Lebed is nu secretaris van de Veiligheidsraad, een functie waaraan geen grondwettelijke rechten en plichten verbonden zijn. Het premierschap ambieert hij niet. “Die post is economisch en ik ben een man van actie. Bovendien, in het publieke bewustzijn passen de naam van Lebed en de functie van premier niet bij elkaar. Maar Lebed als vice-president: ja.”

Lebed zei verder dat hij Jeltsin zal trachtten te overreden na de verkiezingen een coalitieregering te vormen, waarbij ook de communisten ministersposten zouden krijgen.

Lebed kwam zaterdag ook ter sprake op de top van de zeven rijkste industrielanden (G7) in Lyon, die werd bijgewoond door de Russische premier Tsjernomyrdin. President Clinton bracht Tsjernomyrdin zijn “ernstige ongerustheid” over ten aanzien van uitspraken van Lebed name over de volgens hem verwerpelijke invloed van wat hij noemde 'Westerse sekten' in Rusland. Tsjernomyrdin verzekerde Clinton daarbij dat Rusland zich tolerant zal blijven opstellen op het gebied van de godsdienstvrijheid. De premier zei Clinton tevens dat Jeltsins gezondheid goed is.

    • Hans Nijenhuis