Gele trui na snelste tijdrit morele opkikker voor Zülle

DEN BOSCH, 1 JULI. De proloog is een spel van seconden voor specialisten. De korte tijdrit aan het begin van elke grote ronde is ook een strijd tussen de mecaniciens die de fietsen van de modernste snufjes voorzien. De proloog is sinds 1967 opgenomen in het Tourprogramma en brengt sindsdien enige tekening in het tussenklassement. Maar de openingsrit is nog nooit bepalend geweest voor het eindklassement.

Daarom zal Miguel Indurain niet wakker liggen van de twaalf seconden die hij zaterdag op Alex Zülle heeft prijsgegeven. De Spaanse titelhouder zal om dezelfde reden geen protest aantekenen tegen het jurybesluit om Zülle's fiets af te keuren zonder de Zwitser een tijdstraf te geven. De aerodynamische modellen van de Once-renners voldeden niet aan de eisen. Zülle en zijn ploeggenoten zullen in de slottijdrit een andere fiets moeten uitkiezen.

Voor de bijna 28-jarige Zwitser met de Nederlandse moeder is de zege niet meer dan een morele opkikker. De gele trui die hij gisteren met succes verdedigde, is meer van publicitaire dan van sportieve waarde. Zijn voorsprong kan hij door een lekke band of een bonificatiesprint even even gemakkelijk verspelen. Zülle verbond dus geen consequenties aan zijn zege. “De Tour is nog lang.”

Elk jaar wordt een proloog gereden en bijna elk jaar putten de rivalen moed uit de Tourstart van Indurain. Het voorzichtige begin van de vijfvoudige kampioen had zaterdag alles te maken met het natte asfalt en de gladde zebrapaden. De wegen in Den Bosch waren weliswaar breed en voorzien van ruime bochten, een wielrenner is nooit gesteld op wind en regen. Indurain gedijt beter in het warme klimaat van zijn geboortestreek Navarra.

De favorieten namen weinig risico. Ze hadden lering getrokken uit de vele valparijen in de proloog van 1995. In Saint-Brieuc moest Chris Boardman de strijd staken met een enkelbreuk. Ook Zülle gleed weg op het natte wegdek, maar kon de Tour vervolgen en eindigde als tweede in Parijs. “Die val van toen speelde nu wel degelijk mee.” In de eerste bocht schoot zijn voet los van de pedaal. “Ik had het geluk dat de proloog langer was dan normaal, waardoor ik meer tijd kreeg om me te herstellen. Ik denk dat de meeste renners weinig riskeerden. Anders had ik hier niet gezeten.”

Zülle maakte als tijdritspecialist naam in de Tourproloog van 1992. In San Sebastian was hij een fractie langzamer dan Indurain, een dag later veroverde hij dankzij de tussensprints alsnog de gele trui. Een aanstaande kampioen werd in de armen gesloten. Zülle ontwikkelde zich tot een uitstekende ronderenner die in de Vuelta en de Tour zijn hoogtepunten kende. Hij heeft zijn ambities bijgesteld. “Wie op twee stond wil op één staan.”

Onder leiding van zijn ploegleider Manolo Saiz heeft de gewezen huisschilder eindelijk de rust gevonden die een groot ronderenner betaamt. In het verleden durfde Zülle nooit vaart te minderen. Hij reed als een dolleman en werd meer door de toeschouwers dan door de insiders gewaardeerd. “Je moet Alex met een lasso van de fiets halen”, sprak een Zwitserse journalist een paar jaar geleden. Zülle's ploeggenoot Laurent Jalabert reed een uitstekende proloog. De Franse allrounder hield de schade beperkt tot vijftien seconden en mag in het hooggebergte zijn achterstand ongedaan proberen te maken.

De samenwerking met Zülle kan nog alle kanten op. In het verleden leidde een gedeeld kopmanschap regelmatig tot ruzie. Lukt het ploegbaas Saiz de Once-gelederen gesloten te houden, dan wacht Indurain nog een aardig offensief. Zülle en Jalabert hebben op een bijna opzichtige wijze vrede gesloten. Ze prijzen elkaar de hemel in en beloven plechtig elkaar nimmer in de wielen te rijden. Aan de beminnelijke leiding van Saiz zal het niet liggen. Hij bracht het begrip teambuilding in de praktijk en heeft van zijn duurbetaalde profs een voorbeeldige eenheid gemaakt. Na het dodelijke verkeersongeluk van ploeggenoot Mariano Rojas besloot de selectie van Once de nationale titelstrijd in de verschillende landen aan zich voorbij te laten gaan. In de Tour waart de geest van Rojas. Zülle: “We rijden drie weken voor Mariano. We rijden niet met z'n negenen maar met z'n tienen.”

    • Jaap Bloembergen