De dichters op Poetry herdenken Joseph Brodsky

ROTTERDAM, 22 JUNI.De dichteres Judith Herzberg is nog niet over de dood van Joseph Brodsky heen. Dat bleek gisteren in de Rotterdamse Doelen, tijdens de herdenkingsavond die Poetry International voor de op 28 januari overleden Russisch-Amerikaanse dichter had georganiseerd. Herzberg las een tekst voor die zo nieuw was dat hij nog niet kon worden opgenomen in het programmaboek, waarin ze gelaten over zijn plotselinge heengaan treurde.

Maar daar bleef het niet bij. De dichteres was ook nog niet over dood van Jan Hanlo heen, en niet over die van Bert Schierbeek: “Wij zijn nog over niemand heen”, eindigde ze haar bijdrage, “we hebben alleen het verhalen.”

Herzbergs treurzang over de vele dode schrijvers was een van de meest geslaagde bijdragen aan de herdenkingsavond. Bij het binnenkomen van de Kleine Zaal van de Doelen had iedereen al meteen de stem van de dode dichter kunnen herkennen, het karakteristieke gehaaste, ritmische en nasale zingen waarmee Brodsky zo vaak het Poetry-publiek aan zijn voeten had weten te krijgen. 'Your great peaches-and-diesel tenor', noemde de Ier Paul Muldoon het. En de Petersburgse dichteres Jelena Nevzgliadova dichtte: “Mijn god, mijn god: inslapen en ontwaken,/ Namen vinden, niets verklaren en niets leren,/ Zigzaggend en ronduit het volgzame papier aanraken,/ Zich tegen schok na schok met rijmen weren.

Een man die in zijn persoonlijk leven niet stuk te krijgen was, maar die zich in zijn gedichten aan de grootste dwang kon onderwerpen, dat is de indruk uit die de meeste elegieën achterblijft. Hij was een ketter, meende de Tsjech Miroslav Holub. “Als ze hem zouden verbranden,/ zouden prelaten vooraanzitten/ rechts zou een stel epileptici/ kronkelen over de grond/ en achteraan zouden in extase/ enkel paren copuleren.// Maar vuurvatten, ho maar!/ Hij was namelijk van steen./ Hij zou alleen maar kruimelen.'

Kort voor een bandopname van Brodsky's lange, door hemzelf voorgedragen 'De herfstkreet van de havik' de avond besloot, gaf de Ierse Nobelprijswinnaar Seamus Heaney een treffende karakterisering van zijn befaamde optredens. Met verwijzingen naar Brodsky's gedichten voor de dichters Auden en Yeats zong hij: 'Nevermore that rush to pun/ Or to hurry thorough all yon/ Jammed enjambements piling up/ As you went above the top/ Nose in air, foot to the floor,/ Revving English like a car.'

Poetry International wordt vanavond besloten met een Afrikaanse avond en de bekendmaking van de winnaar van de C.Buddingh'-prijs voor nieuwe Nederlandse poëzie.