Advies: meer geld in onderzoek bij NWO

ZOETERMEER, 12 JUNI. Het budget van de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) moet 'substantieel' stijgen. Een deel van het geld dat nu rechtstreeks aan de universiteiten wordt toebedeeld, zou in de toekomst via de NWO moeten lopen. Dit stelt de evaluatiecommissie-NWO onder voorzitterschap van A. Rinnooy Kan. De commissie overhandigde vandaag in Zoetermeer het evaluatierapport aan minister Ritzen (Onderwijs).

De NWO geeft nu jaarlijks naar schatting zeshonderd miljoen gulden uit aan wetenschappelijk onderzoek, wat ongeveer zeventien procent is van het totale budget dat in Nederland aan wetenschappelijk onderzoek wordt besteed. Het overige geld, ongeveer twee miljard gulden, wordt rechtstreeks aan de universiteiten gegeven. Volgens de NWO zou het eigen budget met 150 miljoen gulden moeten stijgen. De evaluatiecommissie doet in haar rapport geen uitspraak over de precieze hoogte van het bedrag.

De vereniging van samenwerkende Nederlandse universiteiten (VNSU) keert zich tegen het voorstel van de commissie om onderzoeksgelden van universiteiten naar de NWO over te hevelen, omdat een dergelijke overheveling “reorganisatiekosten” voor de universiteiten met zich zouden meebrengen, aldus een woordvoerder van de VSNU. De NWO zou volgens de VSNU wel een belangrijker rol kunnen krijgen bij de toewijzing van extra geld aan de zogeheten onderzoekscholen binnen de universiteiten. Bij de toewijzing van geld voor onderzoek zouden volgens de VSNU wel criteria als 'internationale excellentie', 'nationale urgentie' en 'technologische relevantie' in acht moeten worden genomen.

De NWO beschouwt de overheveling van onderzoeksgelden niet als problematisch. “De universiteiten verliezen slechts anderhalve procent van hun onderzoeksbudget”, aldus een woordvoerder. De NWO en de VNSU zijn al geruime tijd in overleg over de mogelijke overheveling van onderzoeksgelden, maar dat overleg heeft nog niet tot een akkoord geleid. Minister Ritzen wil zich nog niet uitspreken over een eventuele overheveling van onderzoeksgelden van universiteiten naar het NWO.

Volgens de evaluatiecommissie kan de NWO op sommige terreinen van wetenschap geen invloed meer uitoefenen op het uitgevoerde onderzoek, simpelweg omdat te weinig onderzoek door de NWO wordt gefinancierd. Die invloed zou wel wenselijk zijn, omdat op die wijze versplintering van onderzoek kan worden tegengegaan en de kwaliteit van onderzoek kan worden gewaarborgd.