Dialoog

Cher ami

Dit keer wil ik het graag met je hebben over de liefde en het huwelijk. Wij doen over de liefde niet ingewikkeld, maar nemen haar wel serieus. Vergis ik mij als het bij jullie net omgekeerd is? Een vriendin van mij heeft mij wel eens brieven laten lezen van Franse aanbidders. Wat daar allemaal in stond! Het ging over alles behalve over haar of hem. Eilanden, bomen, vogels, etenswaren, muziekinstrumenten kwamen uitgebreid aan bod, maar van haar of hem geen spoor. Wat een verschil met de Nederlandse aanpak! Nederlanders laten geen misverstand bestaan over wie ze zijn ('vrienden noemen mij een doorzetter'), waarom ze schrijven ('ik dacht: ik doe het gewoon') en wat ze ervan hopen ('Zullen we uit eten gaan? Ik betaal!'). Hebben jullie soms meer behoefte aan 'education sentimentale' dan wij? of zijn jullie gewoon minder eerlijk?

Dan het huwelijk. Dat is bij jullie volgens mij juist weer eenvoudiger dan bij ons. Je hebt mij wel eens verteld dat veel Franse echtelieden aparte badkamers hebben. Haren in de doucheput geven in veel Nederlandse huwelijken inderdaad aanleiding tot hooglopende ruzies. Maar wij doen toch graag ons best om zoveel mogelijk van elkaar te weten te komen, we zijn namelijk als de dood om, zoals wij dat noemen, langs elkaar heen te leven. In Nederlandse huwelijken moet veel worden uitgelegd en uitgepraat en dat is niet altijd even gemakkelijk. Jullie doen dat anders: zodra jullie getrouwd zijn, zoeken jullie de Hogere Liefde elders. Neem Mitterrand. Vond heel Frankrijk het niet prachtig dat hij er een minnares en een buitenechtelijk kind op na hield? Wij waren er juist zeer door geschokt. Onze vroegere premier Lubbers schijnt ook wel eens een minnares te hebben gehad en onze prins Bernhard schijnt een onechte dochter te hebben die (toevallig?) in Parijs woont. Maar dat zet je toch niet in de krant?

Uit een wereldwijde seks-enquête van het tijdschrift Cosmopolitan kwam onlangs naar voren dat van alle nationaliteiten Franse vrouwen hun man het vaakst bedriegen (87 procent). Vreemd is dan wel weer dat zij het minste van alle vrouwen in de wereld een hoogtepunt beleven (11 procent). Hoe komt dat? Presteren jullie op papier wellicht beter dan in het echt? De Franse schrijver Honoré de Balzac schreef al: “Parler d'amour c'est faire l'amour.” Misschien praten wij minder, maar doen wij meer? Jullie hebben iets met de liefde, dat valt niet te ontkennen. Maar geloven jullie er ook écht in? En dan bedoel ik niet de liefde in boeken of in films. Maar de liefde vandaag, de liefde hier en nu, de liefde niet in de hemel maar die op aarde, met vet of gewassen haar en die in of buiten de badkamer? Vergeef mij de verdachtmaking, maar hebben jullie eigenlijk niet allang besloten dat die omnipresente liefde waar jullie mond zo van overloopt eigenlijk helemaal geen haalbare kaart is? Zijn jullie in plaats van het meest romantische, eigenlijk niet het meest rationele volk ter wereld? Jaarlijks worden grote aantallen argeloze Nederlandse au-pair meisjes slachtoffer van de zoetgevooisde beloftes van sfinxachtige Fransen. Als je zegt dat die Hollandse kippetjes daar dan toch zelf bij zijn, heb je gelijk. Maar toch. Hebben de historische liefdeshelden Madame Bovary en Rodolphe, Madame de Rênal en Julien, Swann en Odette, waarmee jullie je wereldwijde reputatie van amoureus volk hebben gevestigd, ons niet een klein beetje een rad voor ogen gedraaid? Proust was wat dat betreft een echte Fransman: in bed niet veel presteren maar er wel kolossale boeken over schrijven. Je kunt zeggen dat dat nu eenmaal de truc is van de literatuur, dat de pen van de schrijver niet nat moet zijn van diens eigen tranen. Onze eigen grote dichter Martinus Nijhoff beweerde al dat een dichter niet moet schreien. Maar vind je nu dat ik overdrijf als ik zeg dat een Fransman niet liefheeft?