Conclusies gaan naar justitie; Venetiaan: moorden 1982 onderzoeken

PARAMARIBO, 22 MEI. De Surinaamse president Ronald Venetiaan heeft de installatie aangekondigd van een commissie die een onderzoek moet voorbereiden naar de decembermoorden van 1982. De commissie zal nog vandaag worden geïnstalleerd, als de personen die zijn gevraagd er zitting in te nemen daarmee instemmen.

Het Surinaamse staatshoofd verklaarde dat vannacht tegenover deze krant. De bekendmaking van Venetiaan komt precies een dag voor de parlementsverkiezingen.

Henry Behr, die namens de nabestaanden van de decembermoorden om een justitieel onderzoek heeft gevraagd, noemde de aankondiging “absoluut een doorbraak”.

Op 8 december 1982 werden in het militaire hoofdkwartier fort Zeelandia vijftien vooraanstaande tegenstanders van de toenmalige legerleider Desi Bouterse doodgeschoten. Bouterse is nu voorzitter van de Nationale Democratische Partij (NDP), die morgen aan de parlementsverkiezingen deelneemt.

Venetiaan zei gisteren op een persconferentie dat een gerechtelijk onderzoek het meest voor de hand ligt, omdat personen dan onder ede kunnen worden gehoord. Het is de bedoeling dat een zogenoemde voorbereidingscommissie de instelling van een 'waarheidscommissie' gaat voorbereiden. Deze laatste commissie zou de feiten rond de decembermoorden moeten onderzoeken en de delicten die daarvoor in aanmerking komen aan justitie voorleggen. Justitie kan dan vervolging instellen tegen de verantwoordelijken voor de decembermoorden.

Het Surinaamse parlement had vorig jaar om een onderzoek naar de decembermoorden gevraagd, nadat hierom in 1992 ook al was gevraagd. Venetiaan zei gisteren dat de democratie en rechtsstaat in Suriname enkele jaren geleden nog niet stabiel genoeg waren voor een onderzoek naar de decembermoorden. Die stabiele situatie is er volgens hem nu wel.

Na een eventuele veroordeling van de verantwoordelijken voor de decembermoorden blijft de mogelijkheid van amnestie open. Regering en parlement zouden daarover kunnen besluiten. “Ik zal er geen moeite mee hebben. Of ze nou achter de tralies komen te zitten of met een bezwaard geweten verder moeten leven”, aldus Henry Behr.

De Surinaamse staatstelevisie (STVS) zond gisteravond de videoband van Amnesty International uit met een reconstructie van de decembermoorden. Onlangs weigerde president Venetiaan Amnesty International de toegang tot Suriname om voor de reconstructie opnamen te maken, om de kwestie van de decembermoorden buiten de verkiezingen te houden.

Uit een gisteren gepubliceerde opiniepeiling blijkt dat het regerende Nieuw Front de NDP in Paramaribo is voorbijgestreefd. Het Nieuw Front zou daar 37,1 procent van de stemmen krijgen, de NDP 31,6 procent.

NDP-voorzitter Bouterse noemde gisteren tijdens de slotmanifestatie Nederland “drugsstaat nummer één”. Hij zei na een eventuele verkiezingsoverwinning de hulp van internationale organisaties in te roepen bij de drugsbestijding. Fred Derby van het Nieuw Front noemde gisteren het eventueel aan de macht komen van Bouterse na de verkiezingen “levensgevaarlijk” voor het land. “De Bouterse van 1982” is volgens hem nog dezelfde als die van nu.