Hoge grapdichtheid in getrouwe kopie van BBC

Dit was het nieuws, Ned.2, 22.10-22.45u.

Have I got news for you, BBC2, 23.00-23.30u.

Wie wil trachten een Nederlandse versie te maken van het satirische BBC-succes Have I got news for you, een als kwis vermomd duel tussen improviserende beroepsgrappenmakers, staat om te beginnen al op een achterstand door diverse onomstotelijke cultuurverschillen: het Engelse nieuws is (door de polemiserende schandaalpers en de op harde confrontatie gebaseerde politiek) aanzienlijk smeuïger dan het onze en door de taboe-sfeer waarin het land nog altijd is gedompeld, hebben gedurfde toespelingen heel wat meer scherpte dan bij ons. En wie bovendien nog bedenkt dat het gevatte, improviserende spreken in het openbaar veel meer tot de Engelse omgangsvormen behoort dan tot de onze, moet haast wel concluderen dat het onbegonnen werk is zo'n programma ook hier te maken - zoals de TROS vanaf vanavond niettemin doet.

De formule van Have I got news for you behelst één presentator, die vooraf geschreven grappen debiteert en op het nieuws gebaseerde vragen stelt aan twee panels, die elk bestaan uit twee personen: een vaste deelnemer en een gast. Het wedstrijdverloop, inclusief een puntenstand, is echter nauwelijks van belang. Het gaat om het zo geestig mogelijke discours. Daartoe krijgen de deelnemers een uur vóór de opnamen inzage in de vragen (maar niet in de antwoorden). Vervolgens duren die opnamen ruim een uur, waarna er een zo snel mogelijk gemonteerde uitzending van een half uur van wordt gemaakt. Het resultaat is een programma met een hoge grapdichtheid.

Dit was het nieuws, de TROS-versie, is in alles een getrouwe kopie van het BBC-voorbeeld en wordt gemaakt in samenwerking met de stichting Comedy Train, het broeinest van stand-up comedy en beginnende cabaretiers. Uit die kring komen ook de twee team captains Raoul Heertje en Thomas Acda. De presentator is de debuterende Harm Edens, tot dusver actief als auteur van comedy-series. Ook de gasten worden niet gerecruteerd uit het Braakhekke-circuit van bekende Nederlanders; in de eerste aflevering verschijnen in die rol de kleinkunst-expert Jacques Klöters en de tekstschrijver Justus van Oel. Zelfs de locatie, de Escape-discotheek in Amsterdam, ligt buiten het geijkte Hilversumse.

Gisteravond is daar de eerste aflevering opgenomen. En nu komt het hoge woord eruit: het zag er hoogst veelbelovend uit. Edens had al meteen de vereiste nieuwslezerstoon, de vragen getuigden van creativiteit en er werd raak en vaak grappig geïmproviseerd. Het moet mogelijk zijn daar een onderhoudend half uur uit te monteren. Hooguit kan het programma nog aan scherpte winnen; naar mijn smaak werd te veel verwezen naar nogal obscure nieuwsberichtjes, terwijl de meest besproken controverses van deze week (Kluivert, de Van der Valken, het toneelstuk Srebrenica!) onbesproken bleven. Maar nu al is duidelijk dat de nonchalance, die een satirische poging als het KRO-programma Ik zie 'n ster zo deerniswekkend maakt, hier afwezig is.

Voorlopig maakt de TROS zes afleveringen en, bij gebleken succes, het komende najaar nog zeven. De grootste familie van Nederland zal er ongetwijfeld ietwat onwennig naar kijken. Dit was het nieuws moet het dan ook van een ander publiek hebben, dat er de komende weken hopelijk enthousiast op reageert.