Dialoog

Cher ami

Had ik je wel eens verteld dat Nederland enkele jaren geleden nog grote aantallen 'francofielen' kende? Dat waren Nederlanders die Franse taalcursussen volgden, zwoeren bij de Franse wijn, de architectuur, de kunst en de literatuur. Zij hielden hartstochtelijk van jouw land, alles was er volgens hen van veel hoger niveau dan in Nederland.

Vooral in de jaren vijftig en zestig had je ze veel: ze droegen zwarte existentialistische kleren, rookten Gauloises en citeerden Sartre. Later, in de jaren zeventig, zag je dezelfde mensen - met kinderen - in bistro's eten, en op campings in de Ardèche. Ze oefenden hun Sartriaanse Frans nu niet meer op de barricade, maar vooral bij wijnboeren (“Blijft deze Bourgogne goed in de achterbak?”) en in supermarkten. Hun kinderen spraken eigenlijk al geen Frans meer, dat was wel opvallend. Die sjouwden ook altijd van dat rare Amerikaanse speelgoed met zich mee.

Het spijt me je te moeten berichten dat de tijden nu zijn veranderd. De Franse cultuur is 'uit' in Nederland. Sterker nog, schelden op jouw land is, vooral onder intellectuelen, 'bon ton' geworden. Frankrijk is leuk, het is alleen jammer dat er Fransen wonen, zei laatst een Nederlandse minister. Op tv zag ik laatst hoe in een satirisch programma twee als Franse gendarmes vermomde mannen via een trechter Franse wijn en kaas in de mond propten van een vastgebonden Nederlander.

Volgens mij heeft het 'onbegrip' tussen onze landen niets te maken met het feit dat jullie Cartesiaanse denkwijze verschilt van onze (simpelere?) handelsgeest, zoals jij wel eens suggereerde. Wij zijn, zoals je weet, juist heel makkelijk in de omgang met 'andersdenkenden'.

Wat maakt onze verhouding dan zo moeilijk? De anti-Franse stemming is in ieder geval een reactie op de lompe wijze waarop jullie president met zijn kritiek op ons drugsbeleid de laatste tijd dwars door eeuwen van Nederlandse ideologisch-pragmatische consensusvorming met de zee, de godsdienst en het koningshuis heen marcheert. Ik heb eerlijk gezegd zelf soms ook de indruk dat onze jeugd zich onder staatstoezicht tot een generatie sufburgers aan het blowen is. Maar ons drugsbeleid is juist bedoeld om dat een beetje in de hand te houden! Jij vindt deze 'repressieve tolerantie' mischien hypocriet, maar ik vind het net zo hypocriet dat alle Fransen die ik ken, tussen al het gescheld op de Nederlandse 'narcostaat' door, meteen als opgewonden lemmingen naar een coffeeshop rennen zodra ze in Amsterdam zijn. Vanwaar toch die obsessie met 'le shit'? Het is in Nederland al jaren niet 'cool' [spreek uit cjoel] meer om hasj te roken. Uit een onderzoek zijn de Fransen trouwens ook uit de bus gekomen als het volk dat de meeste legale kalmeringsmiddelen ter wereld slikt! Waarom hebben jullie die chemische rust toch zo hard nodig? Wat is er mis met de Beaujolais dit jaar? Zijn jullie soms zelf ook niet meer zo francofiel?