Schuldig gedrag

René Appel: Van kwaad tot erger. Uitg. Bert Bakker, 162 blz. ƒ 24,90.

Het zilverstempel 'Nederlandse thriller' op het omslag van Van kwaad tot erger van René Appel is in twee opzichten misleidend. Ten eerste is het boek geen thriller, maar een bundeling van acht korte verhalen - en ten tweede is in geen van die verhalen sprake van een regulier thriller-plotje. Voor zover er bijvoorbeeld misdaden in worden bedreven, is het de lezer vanaf het begin duidelijk wie de dader is. En niemand die vervolgens de boel tracht te ontrafelen om tot een oplossing te komen.

Twee van de acht verhalen beschrijven, op Roald Dahl-achtige wijze, een perfecte moord. De lezer wordt zodoende ingewijd in een geheim dat hoogstwaarschijnlijk altijd een geheim zal blijven. Twee andere verhalen lopen eveneens op moord uit, maar hier zou de zaak misschien ooit wel eens aan het licht kunnen komen, al was het maar omdat de dader zijn koelte niet kan bewaren. De andere vier zijn, denk ik, stijloefeningen waarin Appel andere genres beproeft: een zoektocht naar een vermist jongetje, een anekdote over een jeugdig boevenstreekje, een mislukt chantage-geval en een kalverliefde op vakantie.

In al die verhalen hangt voortdurend iets van spanning in de lucht, want daarin is Appel op zijn best: het doseren van informatie, suggestieve zinnetjes waarin wordt gezinspeeld op een rampzalige afloop, en de opbouw van een gedachtengang die niet meer kan worden omgekeerd. De meeste van zijn personages beginnen hun leven als schuldeloze figuren, die door een onontkoombaar voorval tot schuldig gedrag worden gedreven. Juist daarom vind ik het vaak jammer dat de verhalen alweer zo snel afgelopen zijn. Vaak had er méér ingezeten. Van kwaad tot erger is, zo bezien, een tussendoortje van een auteur die op het snijvlak van misdaadlectuur en literatuur staat, en van wie het onvoorspelbaar is welke kant hij hierna op zal gaan.