Het nieuws van 3 mei 1996

Alcohol geeft chauffeur het 'hoppa'-gevoel

EMMEN, 3 MEI. Vier flesjes bier heeft Bart Lubberink (21) gedronken. Hij ramt een oranje wegpyloon, rijdt door rood licht, claxoneert per ongeluk en neemt de bochten veel te scherp. Gelukkig voor hem rijdt hij op een afgesloten circuit. Bart legt de rijproef onder invloed af, als onderdeel van het project 'Alcoholvrij op de weg' dat de gemeente Emmen samen met het Consultatiebureau Alcohol en Drugs (CAD) en zes Drentse rijschoolhouders heeft opgezet. Zijn rijgedrag is duidelijk “instabieler” dan toen hij de testrit nuchter aflegde, oordeelt K. Brookhuis van het Verkeerskundig Studiecentrum van de Groningse Universiteit, die als instructeur optreedt. “Een typische effect van alcohol is dat rijders overmoedig worden. De eerste keer reed Bart heel voorzichtig en zorgvuldig, nu is het hoppa”, aldus Brookhuis. De HTS-student is een van de drie jongeren tussen de 18 en 24 jaar die meedoen aan het project. Van de ernstige ongevallen in Drenthe waarbij alcohol in het spel is, wordt 32 procent veroorzaakt in deze leeftijdsgroep. Het project bestaat uit een theorieles, twee computertesten om de reactiesnelheid te meten en een rijproef onder invloed, zodat jongeren aan den lijve ervaren welke effecten alcohol op het rijgedrag heeft. G. Over-Roelfes van de Kring van rijschoolhouders Emmen hoopt dat de proef afrekent met het idee dat rijden met een paar pilsjes op geen kwaad kan en met het fabeltje dat een kop sterke koffie nuchter maakt. “Ervaring is de beste leermeester.”

Prijzenlawine

LANG WACHTEN op de trein is wel gewoon maar niet leuk. Maar wie het geluk heeft overdag op een groot station te moeten wachten, heeft nog een troost: de tijdschiftenkiosk, met zijn verbazingwekkend bonte schakering van computertijdschriften uit binnen- en buitenland. Het vreemdste blad dat ik tot nu toe aantrof was wel een uiteraard Amerikaanse publicatie met de naam Hard Drive.Hard Drive beweegt zich op het raakvlak van bits en testosteron, maar doet dat op de typische aarts-hypocriete manier waar Uncle Sam het patent op heeft, veel flink geschreeuw zonder een draadje wol. Exposed en Uncensored stempels bedekken en censureren de edele delen die het blad belooft te onthullen, en zelfs de ouderwetse zwarte sterren komen uit de kast, om ook de laatste tepelhof discreet te bedekken. Hard Drive heeft maar één boodschap: dat elders voor een vriendenprijsje programma's, cd-roms en wat dies meer zij zonder stempels en sterren te koop zijn, en dat het paradijs op aarde voor slechts luttele guldens per minuut achter een Filippijns 06-nummer op je wacht. Tachtig procent botte reclame, aangevuld met zompigheid als: “That double standard is plaguing us again. What?-you say, I though all those beachball-breasted bimbettes were being treated fairly. I thought that, with some of those sex-crazed cunnilingus-loving dolls moving behind the cameras it proved there was no question that glass ceilings do not exist in this industry.” Het is het begin van een column over de matige technische kwaliteit van veel van de elders in het blad aangeprezen waar, het enige artikel in het blad dat geen overduidelijke advertorial is. Maar wat te denken van deze opening uit het laatste nummer van de VNU-uitgave PCMagazine, beter bekend als PCM, een blad met veel meer pretenties dan Hard Drive: “In Nederland en België praat iedereen erover: PCM gaat op Internet. En hoewel PCM's nettest tour'96 in volle gang is en de buit nog verdeeld moet worden, spreken we nu al over een triomf, een groot succes. Het welslagen van deze onderneming danken we niet in de laatste plaats aan u, de PCM-toeschouwer. Hoe niets de onverzettelijke PCM-karavaan met als bestemming de elektronische snelweg meer kan tegenhouden.”Het is er allemaal, even erg als in Hard Drive: de schreeuw-toon, de loze beloften, de schaamteloze zelfingenomenheid. Want hoe zat het met PCM een paar maanden geleden? Toen had men ter redactie geen idee wat men met het Internet aanmoest, en dus werd er een goedkope oplossing bedacht: bedrijven die om werk verlegen zaten 'mochten' op eigen kosten en met eigen middelen een homepage voor PCM ontwikkelen, en als er wat bij zat, nou wie weet, maar erg geloven deed de redactie er niet in. Twintig bedrijven en bedrijfjes trapten erin en gingen aan de slag. Inmiddels zijn de eerste maaksels op het net te zien, en dat geeft weinig reden tot juichen. 'Het ergste wat ik ooit gezien heb', 'onleesbare troep', waren typerende reacties van doorgewinterde netsurfers op het usenet. Maar zie, moeiteloos herschrijft PCM zijn historie: “Waarom PCM op Internet wil? Het is alsof je je afvraagt wat Patrick Kluivert in het Nederlands elftal te zoeken heeft.” En zo ronkt het maar door, over hoe iedereen een winnaar is, vooral ook 'u, de PCM-abonnee', en de arme deelnemende bedrijfjes, die “hun bedrijfsnaam en -logo in het geheugen van tientallen potentiële klanten en duizenden lezers gegrift” hebben, en die plotklaps “een interessante partner voor sponsors geworden” zijn. Of wat dacht u van deze: “Betrouwbare bronnen wisten te melden dat alle twintig deelnemers inmiddels al opdrachten uit het bedrijfsleven hebben ontvangen”. Tja, daar heb je geen betrouwbare bronnen voor nodig. Bedrijven die nog nooit een opdracht in de wacht gesleept hebben bestaan niet. Beetje brokkenpiloot, dat PCM, net als hun grote voetballende voorbeeld. Neem de ingezonden brievenrubriek uit hetzelfde mei-nummer. Daar klaagt een meneer over de afhandeling van een 'prijzenlawine', waarvan de uitslag in het januari-nummer 1996 zou staan. In dat nummer juichte de redactie dat 'duizenden mensen' hadden meegedaan, en dat de uitslag in februari zou volgen. In februari was er alleen een klein berichtje: uitslag in maart. In maart: niets meer. Vandaar dus zijn brief. “Met de prijzenlawine is het niet even soepeltjes gelopen', kromschrijft de redactie nu, weer twee nummers verder.“Elders in dit blad leest u de details”. Die details moeten wel héél pietepeuterig zijn: er is alweer niets te vinden. Slordig, maar het past allemaal wel bij het nieuwe imago dat PCM zich een jaar geleden aanmat. Daarvoor was PCM een heel behoorlijk computerblad in de stijl van het Amerikaanse BYTE. Een tikje saai, misschien niet altijd bijster goed geschreven, maar redelijk informatief en zeker niet iets om je voor te schamen. Helaas sloeg een jaar geleden het VNU-virus toe, dat je bij steeds meer bladen van die uitgeverij ziet woekeren. Het moest allemaal sneller, schreeuweriger, ordinairder. Er kwam een nieuwe, razenddrukke opmaak, waarvan de ergste uitwassen inmiddels gelukkig alweer verdwenen zijn, en een nieuwe hoofdredacteur, die vanuit zijn redactioneeltjes met een pilsje in de hand olijk opkijkt naar de lezer - pas na goed kijken blijkt het pilsje een opgerolde PCM te zijn. Er was voortaan alleen nog sprake van 'ultieme tests', 'ultieme uitdagingen' en nog veel meer ultiems. Er moesten schandalen op de cover: “KILLER CHIP ONTMASKERD, ook uw computer loopt gevaar!!!”, of “PAS OP! NEPCHIPS! overal te koop, duur en waardeloos”. Van die schandalen waar je verder nooit meer iets over hoorde. En er kwamen prijsvragen, wedstrijden en prijzenlawines, waarbij PCM zich redactioneel ongegeneerd verbindt aan fabrikanten van spullen die het blad behoort te testen. In dit nummer bijvoorbeeld printerfabrikant Lexmark.Hoe geloofwaardig ben je op die manier nog als consumentenblad? Het zal de huidige redactie kennelijk een biet wezen, en dat is toch wel anders geweest. Geen wonder dat Maarten van Traa afgelopen zaterdag in zijn Hollands Dagboek verzuchtte: “Wie behoedt ons voor de VNU?” Hard Drive, where sex and technology interface. Uitgave L.F.P. Inc., ƒ 17,95. PCMagazine, hèt personal computer magazine. Uitgave VNU Business Publications, ƒ 8,95.

Microgravitatielenzen

Niet alleen sterrenstelsels en clusters kunnen als gravitatielens fungeren, maar ook sterren en ster-achtige objecten. Ieder compact, massarijk object kan immers lichtstraling doen afbuigen, alleen zijn de effecten bij sterren veel geringer dan bij sterrenstelsels (zoals al in 1937 werd opgemerkt door de Amerikaanse astronoom Frits Zwicky). Deze microlenzen veroorzaken vervormingen in de orde van een milli- tot een micro-boogseconde: veel te gering om met onze telescopen te kunnen zien. Maar de hiermee samenhangende toename van de helderheid zou wel kunnen worden waargenomen.In 1986 suggereerde de Amerikaanse astronoom Bohdan Paczynski om met behulp van dit effect te gaan zoeken naar Jupiter-achtige planeten, bruine dwergen, neutronensterren, zwarte gaten en andere onzichtbare objecten in ons melkwegstelsel. Daartoe zou men moeten kijken of de helderheid van sterren in ons melkwegstelsel, of in onze meest nabije buur - de Grote Magelhaense Wolk - op een bepaald moment op een karakteristieke manier toe- en afneemt. Dat zou dan kunnen betekenen dat er iets voor zo'n ster langsschuift dat het licht van de ster afbuigt en versterkt.Momenteel zijn bij enkele tientallen sterren in ons melkwegstelsel en bij een handjevol sterren in de Grote Magelhaense Wolk fluctuaties in de helderheid waargenomen die lijken op wat bij een microlens wordt verwacht. In feite is het aantal kandidaten groter dan het aantal verwachte microlenzen en dat maakt de astronomen extra voorzichtig. Voorlopig kunnen alternatieve oorzaken nog niet worden uitgesloten. De Italiaanse astronomen Massimo Valle en Mario Livio wezen er in de Astrophysical Journal van 1 februari op dat een aanzienlijk deel van de microlens-kandidaten zou kunnen bestaan uit sterren die geheel onverwachts opvlammen, maar waarvan de helderheidskromme ongeveer of precies dezelfde vorm heeft als die van een microlens.

Nieuw leven voor kinderboeken Enid Blyton

De auteursrechten van de Britse kinderboekenschrijfster Enid Blyton, bedenkster van wereldberoemde creaties als 'Noddy', 'Pitty' en 'De Vijf', zijn begin dit jaar verkocht aan de amusements- en onroerendgoedmaatschappij Trocadero. In het voormalige gebouw van de Britse geheime dienst MI 5 in Londen onthulde Trocadero deze week hoe ze de goudmijn van meer dan 700 boeken en 10.000 korte verhalen denkt te exploiteren. 'De vijf en het geheim van de Blyton-erfenis'.“Hemeltje”, zei Anne en ze trok een vies gezicht. “Waar zijn we nou terechtgekomen?” Vol walging wees ze op een sjofele man die zijn knokige hand naar haar uitstak. Of ze misschien wat zakgeld kon missen? “Tjeetje”, riep Anne, terwijl een rilling langs haar rug liep. “Ik wil onmiddellijk terug naar tante Enid.”“Stel je niet aan. Tante Enid is dood. We moeten toch weten wat er van haar schat is geworden.”Julian zei het bitser dan in zijn bedoeling had gelegen. Hij wilde niet dat Anne weer eens ging huilen. “Dat zijn zwervers”, zei hij met een air alsof hij dagelijks door Londen sjouwde. “Mensen die te lui zijn om te werken. Daar krioelt het van in grote steden. Net als van toeristen. Dat zijn van die onbeschaafde lieden die gebrekkig Engels spreken.”Julian had nog flink de pest in. Een Aziaat met een reusachtige rugzak had hem bijna van de stoep geveegd.Dick legde geruststellend een hand op Anne's schouder. Maar hij kon niet verbergen dat hij zich evenmin op zijn gemak voelde in deze stadse omgeving. Sirenes loeiden, lichten flitsten, oorverdovende muziek dreunde als een oorlogstrom en van alle kanten kwamen mensenmassa's op hen af. Het had hun een uur gekost om de uitgang van het metro-station te vinden. Zelfs zijn kompas had niet geholpen. Op de roltrap waren ze hun trouwe viervoeter Timmy kwijtgeraakt.Alleen George leek zich mateloos te amuseren. Haar kon het niet schelen dat de plaatselijke winkels geen boterhammen met kaas of gemberbier verkochten. Zij dronk frisdrank uit een blikje. Zij at vlees uit een bak piepschuim. “Super”, zei ze. “Mieters. Wanneer gaan we nou eindelijk naar dat Trocadero pretpark?” George was nooit bang.Dit verhaal zou 'De Vijf in de Grote Stad' kunnen heten. Of 'De Vijf in de Wereld van het Geld'. De afloop valt moeilijk te voorspellen. Zullen Anne, Julian, Dick, George en Timmy hun jeugd in slavernij besluiten? Of kent ook hun laatste avontuur een happy-end?

Voorkeur; Muziek

RADU LUPU De Roemeense pianist Radu Lupu geeft twee recitals in ons land met sonates van Beethoven (op. 10 nrs 1, 2 en 3) en Schubert (op 42). 7 mei 20u15 Concertgebouw Amsterdam; 9 mei 20u15 De Doelen Rotterdam.ALBAN BERG KWARTET Het Alban Berg Kwartet geeft 4 mei 20u15 een concert in de Kleine Zaal van de Doelen in Rotterdam met muziek van Mozart (Haydn-kwartet KV 421 en Frühling kwartet KV 387) en Wolfgang Rihm (Strijkkartet nr. 4).UNICO WILHELM VAN WASSENAER De Sei Concerti Armonici, lang toegeschreven aan Pergolesi of Ricciotti, maar gecomponeerd door de Nederlander Unico Wilhelm graaf van Wassenaer, worden uitgevoerd door de Amsterdamse Bachsolisten. 3 mei 20u Grote Kerk Enschede; 4 mei 20u15 Geertekerk Utrecht; 5 mei 20u15 Waalse Kerk Amsterdam.BENEFIETCONCERT Ten behoeve van de kinderen die tien jaar geleden het slachtoffer werden van de ramp met de kernrecator in Tsjernobyl, geven de violisten Emmy Verhey, Gerard Dekker en Chris Duindam op 8 mei 20u in de Amsterdamse Mozes en Aäronkerk een concert, begeleid door het orkest Camerata Antonio Lucio. Op het programma muziek van Mendelssohn, Bach, Reichard en Vivaldi. Toegang: ƒ 25,-STEMMEN UIT RUSLANDI n drie concerten onder de titel 'Stemmen uit Rusland' klinkt in de Rotterdamse zaal De Unie Russische muziek, uitgevoerd door het speciaal hiervoor door samensteller en pianist Reinier van Houdt opgerichte Ensemble Igitur. 9 mei 20u30 gaan stukken van Valentin Silvestrov, op 23 mei 20u30 klinkt werk van Sjostakwitsj en op 30 mei 20u30 gaat muziek van Galina Oestwolskaja.BETHANIËNKLOOSTER In de fraai gerestaureerde zaal van het Bethaniënklooster - een oord van stilte midden in de Amsterdamse rosse buurt in de Barndesteeg 6b - klinkt op 5 mei 15u muziek van Bartók (Sonate nr 2), Willem Jeths (Novelette) en Franck (Sonate), gespeeld door violist Martijn Noomen en pianist Eddy Janning.SIERRA MAESTRA Dit negenkopppige bejaardenorkest uit Cuba blijft, welke modieuze wind er ook waait, koppig trouw aan de dansante 'son'. 3 mei Melkweg Amsterdam, 4 mei RASA Utrecht, 5 mei Bevrijdingsfestival Den Bosch.JOHN SCOFIELD Gitarist John Scofield zal ook met bassist Steve Swallow en drummer Bill Stewart ongetwijfeld de vlam weer in de pan laten slaan. 5 mei Vredenburg Utrecht.