Een nieuw bestand

DE ERGSTE PIJN is even geleden. Het zaterdagmorgen vroeg aan de Libanees-Israelische grens afgekondigde bestand heeft het tot vandaag gehouden.

Vluchtelingen keren terug naar hun woongebieden. Het bestand vormt een nieuwe aanwijzing voor de gewijzigde rol van de Verenigde Staten als vredesbewaarder. Was de eerste termijn van president Clinton begonnen onder het teken van het multilateralisme, door schade en schande gelouterd kiest de Amerikaanse regering steeds vaker voor directe bemoeienis. Het natuurlijke gezag van Washington blijkt meer waard te zijn dan alle Veiligheidsraadresoluties en contingenten blauwhelmen bij elkaar.

Het bestand tussen Israel en hezbollah is voorlopig niet veel meer dan een noodverband. Partijen mogen elkaars militaire installaties op Libanees grondgebied bestoken, en dat biedt de shi'itische terreurgroep een voordeel. Haar tactiek is geworteld in het aloude maoïstische model volgens hetwelk de commando's zich onder het volk moeten kunnen bewegen als vissen in het water. Hezbollah heeft hiervan zijn kracht gemaakt, de Libanese burgers zijn de dupe. Als de beweging de Israeliërs in de veiligheidszone onder vuur neemt, staat het Israelische leger weer voor hetzelfde dilemma.

De winst voor Israel is dat het noorden volgens het jongste bestand verder van beschietingen zal zijn gevrijwaard. Maar wat zal er gebeuren indien Israelische granaten, als antwoord op beschietingen van hezbollah op Israels militaire installaties, toch weer Libanese nederzettingen treffen? De Amerikaanse leverantie aan Israel van anti-raketwapens toont aan dat met alle eventualiteiten rekening wordt gehouden. ER ZAL DUS MEER moeten gebeuren. Een akkoord met Syrië en Libanon, gebaseerd op wederzijdse erkenning en handhaving van de internationale grenzen, is de enige garantie voor duurzame vrede aan Israels noordgrens. Maar dat premier Peres hier nog voor de verkiezingen zal kunnen incasseren, is hoogst onwaarschijnlijk. De oude sfynx in Damascus, president Assad, trekt, vooral voor zijn eigen prestige, zoveel voordeel uit de labiele toestand van geen oorlog, geen vrede dat er nog heel wat Amerikaanse overredingskunst en Israelische toegevingsgezindheid nodig zal zijn om hem over de streep te trekken. Zelfs Syriës terugkeer op de Golan lijkt niet te zullen opwegen tegen alle aandacht die Assad momenteel dankzij zijn greep op Libanon en hezbollah weet te verwerven.

Frankrijk heeft, buiten de Europese Unie om, een plaats verworven bij het verzekeren van het bestand. Dat is het resultaat van ruim twee weken onafhankelijke Franse diplomatie. Het is een figuur die herinnert aan de aanloop naar de Golfoorlog toen Parijs aparte diplomatieke initiatieven ontwikkelde en tezelfdertijd een opvallende plaats kreeg toebedeeld in de strategie van Desert Storm. Het verwijt van sommige Amerikaanse diplomaten dat de Fransen hen voor de voeten hebben gelopen, maakt op het hoogste niveau in Washington geen indruk. Amerika mag het zuivere multilateralisme, het ageren via de Verenigde Naties, hebben afgezworen, het isolement van een 'Alleingang' tracht het waar mogelijk te vermijden. Dat beseft men in Parijs, en daarmee doet men zijn voordeel. Of het nu in Bosnië is, of aan de Israelisch-Libanese grens.