Na het Mahler Feest is nog niet elk orkest Mahlermoe

Concert: Radio Filh. Orkest o.l.v. Edo de Waart m.m.v. Olaf Bär. Gehoord: 22/4 Concertgebouw Amsterdam. Radio-uitz.: 11/6 20.02 uur NCRV Radio 4.

Concert: Residentie Orkest o.l.v. Jevgeni Svetlanov. Gehoord: 26/4 Dr. Anton Phlipszaal Den Haag. Herhalingen: 27, 30/4 Den Haag; 28/4 Vredenburg Utrecht.

Na het Mahler Feest van mei vorig jaar ging het Concertgebouworkest aanvankelijk gewoon door met Mahler: opnieuw klonk de Eerste symfonie, die ook op de plaat werd gezet. Maar sinds de Uitmarkt verdween Mahler voorlopig van de lessenaars van het Concertgebouworkest: het Adagio uit de Tiende symfonie dat Solti zou dirigeren, schoof op naar volgend jaar mei. In het volgende seizoen klinken verder slechts de Rückert-Lieder, met Anne-Sofie von Otter.

Maar andere orkesten zijn nog niet Mahlermoe. Edo de Waart en het Radio Filharmonisch orkest, die vlak voor het Mahler Feest op cd het de opnamen van hun driejarige Mahlercyclus presenteerden, willen in de toekomst hun Mahler blijven onderhouden. In het volgende seizoen klinkt de Derde symfonie, terwijl de afgelopen dagen de Eerste symfonie twee keer werd uitgevoerd. Morgenochtend gaat in het Concertgebouw de Vijfde symfonie, die ook wordt gespeeld op een tournee langs Wenen, Salzburg en Zuid-Duitse steden.

De Waarts Mahler-cyclus (RCA) kreeg in cd-besprekingen veel lof: Classic CD sprak wegens de innerlijke consisitentie zelfs van 'the very best Mahler cycle'. Het gezaghebbende blad The Grammophone had meer reserves.

Ook bij het Residentie Orkest staat de Eerste symfonie dezer dagen op het programma, mede als voorbereiding van een tournee door Zwitserland. Hier wordt Mahler voorafgegaan door de suite uit Rimski-Korsakovs opera De gouden haan: glanzend tinkelende sprookjesmuziek. Dit voor de Russische chef-dirigent Jevgeni Svetlanov typerende repertoire wordt lekker loom gespeeld en flonkerend opgepoetst.

De Waart had het passende voorprogramma: de Lieder eines fahrenden Gesellen, door Mahler in zijn Eerste symfonie geciteerd. Voor de lichte en aangenaam lyrish zingende bariton Olaf Bär ging de partij soms een fractie te hoog. Zijn noten ontbeerden soms lengte, maar dat lag wellicht aan De Waart, die Mahler vooral niet overdreven romantisch wil op- en uitrekken.

Het Mahler Feest heeft geleerd dat in Nederland Mahler nu heel anders kan èn mag klinken dan gebruikelijk was in de Haitink-tijd. De Waart en Svetlanov verschillen inderdaad fiks van elkaar èn van Haitink. De Waart is ten opzichte van de eerdere uitvoering wat slordiger geworden, maar zijn Eerste werd ook contrastrijker en enerverender door een schriller begin en een veel onstuimiger slot.

Geheel anders dan anders was bij De Waart het begin van deel III: de bas-solo met Vader Jacob. Spelend uit de nieuwste uitgave van de Internationale Mahler Gesellschaft klonken nu negen bassen tegelijk - waardoor de spanning geheel wegviel. Dat was voor het eerst èn het laatst, liet De Waart achteraf weten.

Svetlanov valt op door de pauze tussen de twee laatste delen: weg was het contrast tussen het verstilde slot van III en het snerpende begin van IV met krijsende blazers en gillende violen. Voor het overige is zijn Mahler indrukwekkend: gedisciplineerd, welluidend, met hoogstpersoonlijke accenten, fraseringen en blazerssamenklanken. Met een diepe buiging eerde hij het in topvorm spelende Residentie Orkest.