Kohl roept Duitsers op te sparen en fors te bezuinigen; Revisie verzorgingsstaat nodig

BONN, 26 APRIL. Duitsland moet absoluut sparen en bezuinigen, zich aanpassen aan de globalisering van de economie en structuren vernieuwen om zijn toekomst als sociale verzorgingsstaat en exporteur te verzekeren. Het plan om tot het jaar 2.000 de werkloosheid te halveren, tot 2 miljoen, is weliswaar ambitieus “maar ook realistisch als iedereen er op zijn plaats aan meewerkt”.

Dit heeft bondskanselier Helmut Kohl vanmorgen in de Bondsdag gezegd in een regeringsverklaring over het gisteravond gepubliceerde plan voor consolidering van de overheidsuitgaven en versterking van groei en werkgelegenheid. In dat plan, waarover al maanden was touwgetrokken binnen Kohls coalitie, worden voor 1997 omstreeks 50 miljard mark aan bezuinigingsmaatregelen voorgesteld, vooral op het gebied van de sociale zekerheid en overheidssalarissen. Tevens worden, ook om de hoge produktiekosten te verlagen, verandering en/of afschaffing van bepaalde belastingcategorieën aangekondigd.

Kohl verraste met een nieuwe, verder neerwaarts gecorrigeerde verwachting van de economische groei voor dit jaar, die hij nog maar op 0,75 procent ziet uitkomen. “Correcties” noemde hij “dringend nodig” voor economisch herstel en om het draagvlak te bewaren voor de sociale zekerheid, die overigens meer “op de werkelijk behoeftigen” moet worden gericht. De kanselier wees erop dat structurele veranderingen in alle industriestaten aan de orde zijn. De VS en Japan zijn op die weg verder gevorderd dan Duitsland, dat qua verdeling van werk en beheersing van de kosten van sociale zekerheid “een voorbeeld kan nemen aan landen als Nederland en Zweden”, zei hij. Minister Theo Waigel (CSU financiën) deed daar later nog een schepje bovenop door de SPD toe te roepen: “Neemt u een voorbeeld aan uw geestverwant, de Nederlandse premier Wim Kok”.

Dat was nadat SPD-voorzitter Oskar Lafontaine Kohl had verweten dat zijn plan de sociaal zwakkeren te veel onder druk zet terwijl hogere inkomens buiten schot blijven. Het plan bevat volgens hem “weinig vernieuwing”, te veel “oude recepten”.

De SPD wil met haar Bondsraad-meerderheid wel “goede” regeringsvoorstellen steunen, zei Lafontaine, zoals stimulering van nieuwe (kleine) ondernemingen alsook grotere prikkels om risicodragend kapitaal in te zetten. Maar overigens presenteerde de SPD een reeks alternatieve voorstellen. Zij wil onder meer: 1) de Solidariteitsheffing, een algemene opslag op alle belastingsommen voor de opbouw van Oost-Duitsland, vervangen door een aan de hoogte van inkomen of vermogen gekoppelde heffing; 2) de sociale premies verlagen door de fondsen te bevrijden van “oneigenlijke” uitgaven (bijvoorbeeld voor de geldtransfers naar Oost-Duitsland); 3) directe belastingen verlagen bij een gelijktijdige invoering van milieuheffingen (op energiegebruik vooral); 4) kapitaal- en vermogensaanwasdeling voor werknemers invoeren naast loonmatiging.