Macht van Britse 'quango's' bedreigd door hervormingen

LONDEN, 25 APRIL. Veel Britten denken nog steeds dat het Verenigd Koninkrijk de meest democratische natie ter wereld is. Maar het Britse Institute for Local Authority Studies weet wel beter: Groot-Brittannië is een quangocratie. Quango staat voor quasi niet-gouvernementele organisatie. Quango's bestieren eenderde van de openbare uitgaven in Groot-Brittannië.

Met een jaarbudget van 46 miljard pond regelen zij in grote delen van de natie gezondheidszorg, cultuur, openbaar vervoer, onderwijs en economische ontwikkeling. Zonder dat op hun doen en laten enige vorm van democratische controle bestaat.

Bestuursleden van quango's worden benoemd door ministers. Maar als ze eenmaal benoemd zijn hoeven ze geen verantwoording meer af te leggen aan ministers, en al helemaal niet aan het parlement. In de meeste quango's maken de Conservatieven de dienst uit, ook in regio's waar de Tories nauwelijks aanhang hebben. De best betaalde quango-baantjes worden vaak toegespeeld aan (oud-)ondernemers die geld in de Conservatieve partijkas hebben gestort. Het 'old-boys' netwerk van de quangocratie.

Om tegemoet te komen aan de toenemende kritiek op de quango's riep de regering vorig jaar december een onafhankelijke instantie in het leven die moet toezien op de quango's. Sir Len Peach, de opper-toezichthouder, kwam gisteren met een advies hoe de onpartijdigheid van de quango's kan worden gewaarborgd. Hij pleit voor instelling van een aantal nieuwe quango's die bestuursbenoemingen van alle overige quango's voortaan aan objectieve criteria moeten toetsen. De quangocratie dijt uit in de strijd tegen de quangocratie.

Leden van de nieuwe quango's zullen ook weer worden benoemd door de departmenten. Maar tenminste eenderde van hen moet politiek onafhankelijk zijn, vindt Peach. Hij zegt dat die stelregel voortaan ook voor alle overige benoemingen zou moeten gelden. Bestuursleden moeten worden gekozen op basis van hun kwaliteiten en verdiensten, niet op basis van hun connecties met de regerende partij.

Peach wil ook dat dat alle vacatures in de quango-besturen via personeelsadvertenties aan het grote publiek worden bekendgemaakt. Op die manier zou moeten worden voorkomen dat het opvullen van die vacatures ondershands in het receptie-circuit geregeld wordt. Meer dan 7.000 mensen solliciteerden vorige maand op bestuursposten in 51 quango's.