Straf of leed

Het betoog van de criminoloog Herman Franke (NRC HANDELSBLAD, 13 april) wemelt van de inconsistenties. Naar zijn mening behoort justitie niet in de eerste plaats boeven te vangen, maar de bevolking op haar gemak te stellen. De media moeten dat ondersteunen. Daartoe wordt echter bepaald niet bijgedragen door zijn uitgebreide mededeling dat we de huidige omvangrijke criminaliteit maar moeten leren verdragen. Daarmee is dan weer in tegenspraak dat naar zijn mening de criminaliteit niet bestreden kan worden met gevangenisstraffen, maar wel met sociaal-economische maatregelen.

Nu zijn er sinds de jaren vijftig buitengewoon veel van zulke maatregelen genomen: er is een royaal en toegankelijk stelsel van sociale uitkeringen opgebouwd en het wemelt van de welzijnswerkers, buurthuizen en dergelijke. Niettemin is sinds diezelfde jaren het aantal woninginbraken, naar ik van hem verneem, vijftig (!) keer zo groot geworden.

Het meest verontrustend in zijn betoog is echter het volstrekt ontbreken van het criterium rechtvaardigheid. Franke hanteert het beginsel van het evenwicht van leed; het leed door een misdadiger toegebracht aan een onschuldig slachtoffer wordt weggestreept tegen het leed dat de misdadiger bij bestraffing ondergaat.

Recht en onrecht spelen geen rol; het is de oudtestamentische moraal van 'oog om oog en tand om tand'. Is dit de heersende opvatting in de kringen van justitie en criminologie? Ook daar wordt een burger niet geruster van.

    • Ir. J.A. Klaassen