'Parijs brak embargo VN tegen Pretoria'

JOHANNESBURG, 23 APRIL. Frankrijk heeft ten tijde van het wapenembargo van de Verenigde Naties tegen Zuid-Afrika onderdelen voor legerhelikopters aan het toenmalige apartheidsregime geleverd, aldus het persbureau Reuter. De leverantie zou via Portugal zijn gelopen.

Het agentschap zegt over documenten te beschikken waarin de betrokkenheid van het Franse staatsbedrijf Aérospatiale bij de levering, die tussen 1989 en 1994 zou hebben plaatsgehad, wordt aangetoond.

Het Portugese bedrijf dat bemiddelde bij de transactie, BSI, heeft inmiddels in Frankrijk een proces tegen het consortium Eurocopter aangespannen. Eurocopter, waarin Aérospatiale een meerderheidsbelang van zeventig procent heeft, leverde de onderdelen aan de Zuidafrikaanse staatsfirma Armscor. BSI eist tien tot vijftien procent van de geldelijke waarde van de transactie. Naast Aérospatiale heeft ook het Duitse bedrijd DASA een aandeel in Eurocopter. Dat bedrijf wil geen commentaar leveren op de beweringen van Reuter.

In totaal zou de leverantie van de onderdelen Armscor zo'n 3 miljard dollar (ongeveer 4,8 miljard gulden) hebben gekost. “Door de inspanningen van BSI”, aldus de Portugese maatschappij in een van de documenten voor de rechtzaak, “werd er een kanaal via Portugal opgezet waardoor het wapenembargo omzeild kon worden.”

Volgens de door Reuter verkregen documenten bestonden de oderdelen onder andere uit complete bouwsets voor Super Puma-helikopters. Zuid-Afrika zou deze sets hebben gebruikt bij de ontwikkeling van de Oryx-transporthelikopter. Alleen de topfunctionarissen van Aérospatiale zouden op de hoogte zijn geweest van de transactie.

In 1994 begon BSI al een proces tegen Armscor in Zuid-Afrika naar aanleiding van de ontwikkeling van de Oryx-helikopter. Op verzoek van de Zuidafrikaanse regering werd deze zaak toen achter gesloten deuren behandeld. Eurocopter zou een verzoek willen indienen om ook nu in Frankrijk de kwestie achter gesloten deuren af te handelen.

De Verenigde Naties stelden het wapenembargo tegen Zuid-Afrika in 1977 in. Het werd in 1994, na de eerste vrije verkiezingen in Zuid-Afrika, pas opgeheven. Door de verkiezingen werd de lewider van het Afrikaans Nationaal Congres (ANC), Nelson Mandela, de nieuwe president van Zuid-Afrika.

Vorig jaar nam de Zuidafrikaanse regering, op voorstel van een speciale commissie, een aantal maatregelen om de werkwijze van Armscor te veranderen. Ook de Zuidafrikaanse wapenfirma wil overigens geen commentaar leveren op de beweringen van Reuter. (Reuter)