Voorkeur; Musea

RUNGE EN FRIEDRICH Jacob van Ruisdael schilderde het al in de zeventiende eeuw: weidse vlaktes, een boslandschap met wolken, in alle denkbare tinten grijs en blauw. Zijn schilderijen bevatten geen moraal, geen verborgen boodschap, behalve misschien deze ene, dat de mens nietig was in vergelijking met de wereld om hem heen. Duitse romantische schilders zoals Philipp Otto Runge en Caspar David Friedrich verbeeldden de natuur, krap een eeuw later, niet in al haar woeste aantrekkingskracht, maar vormden de natuur om en verhieven het tot godsdienstig symbool. Toen Friedrich, de bekendste schilder in dit genre, in 1808 zijn Kruis in de Bergen tentoonstelde, wist iedereen: dit was geen ode aan de natuur, dit was een altaarstuk met de natuur als onderwerp. Philipp Otto Runge en Caspar David Friedrich. Het jaar en de dag. T/m 23 juni in het Van Gogh Museum, Paulus Potterstraat 7, Amsterdam. Di t/m zo 10-17u.

ROOMSCH Wie een indringend beeld wil krijgen van het rijke roomse leven uit de eerste helft van deze eeuw, moet de tentoonstelling 'Roomsch in alles' bezoeken. De samenstellers van de expositie wilden het leven tonen zoals het werkelijk is geweest. Zij hebben een huiskamer nagemaakt waarin de feestdag van de eerste communie aanschouwelijk wordt gemaakt. Een meisje in haar witte communiejurk neigt naar heeroom die haar komt feliciteren, vader rookt een sigaar en moeder snijdt de taart aan. Aan de muur hangt een pauselijke huiszegen, naast de radio ligt een luisterdiploma van de KRO uit 1937, op het dressoir staat een Heilig Hartbeeld. Zo moeten de katholieken van toen zijn geweest. Roomsch in Alles, Het Rijke Roomse Leven 1900-1950. T/m 30 juni in Museum Catharijneconvent, Nieuwegracht 63, Utrecht. Di t/m vr 10-17u, zat en zo 11-17u.

ABRAHAM BLOEMAERT Hij was rijker, beroemder en werd vele malen beter betaald dan zijn tijdgenoot Johannes Vermeer. Desondanks kennen tegenwoordig slechts weinigen het werk van de 17de-eeuwse schilder Abraham Bloemaert. Wellicht brengt de tentoonstelling 'Het Huis van Bloemaert' hier verandering in. De aanleiding is opmerkelijk: tijdens een recente opgraving werd de woning van de schilder in Utrecht teruggevonden. De archeologen stuitten onder meer op zijn potten, pannen, glazen en het houten speelgoed van zijn kinderen. Naast huishoudelijk afval worden in het Centraal Museum ook genrestukken en grote doeken met bijbelse thema's, mythologische voorstellingen en landschappen en tekeningen getoond. Daarnaast is er een selectie uit het werk van zijn zoons en leerlingen, zoals Gerard van Honthorst, Hendrik ter Brugghen en Jan van Bijlert. Het Huis van Bloemaert, Centraal Museum, Agnietenstraat 1, Utrecht. T/m 28 apr. Op de tentoonstelling is een routebeschrijving die langs het vroegere huis van Bloemaert voert. Di t/m za 10-17, zo 12-17.

VERMEER In kleine kabinetten in Den Haag hangen ruim twintig schilderijen die tot de mooiste ter wereld behoren. Deze schilderijen van de Delftse meester Johannes Vermeer zijn uit alle windstreken bijeengebracht, en later, wanneer de tentoonstelling in het Mauritshuis voorbij is, zullen ze nooit meer samen te zien zijn. Voor sommige schilderijen is het soms dringen, maar met enig geduld zijn de doeken toch goed te zien. T/m 2 juni. Kaarten zijn alleen nog in beperkte mate bij de kassa van het museum te koop. Met Pinksteren (26/27 mei) en op een aantal donderdagen en vrijdagen is het museum tot middernacht geopend. Open: alle dagen van 09-18u, do. en vr. tot 21u.

DELFTSE MEESTERS, TIJDGENOTEN VAN VERMEER Het Prinsenhof heeft een mooi overzicht van de Delftse schilderschool in de tweede helft van de 17de eeuw bijeengebracht. Kenmerkend voor de Delftenaren is het belang dat wordt toegekend aan lichtwerking en toepassing van het perspectief. Dat komt onder meer tot uitdrukking in 'Gezicht in Delft met muziekinstrumentenhandelaar' door Carel Fabritius; de realistische kerkinterieurs van Gerrit Houckgeest, Hendrick van Vliet en Emanuel de Witte, de intimiteit van straattafereeltjes door Daniël Vosmaer en de Delftse stadsgezichten en genreschilderkunst van Pieter de Hooch. T/m 2 juni, Museum Het Prinsenhof, St. Agathaplein 1, Delft. Di-za 10-17u, zo 13-17u.

EN VERDER Frank van Hemert: 124 werken tot 2 juni in het Haags Gemeentemuseum; Jan Eisenloeffel ((1876-1957), pionier in metaal-design, t/m 2 juni in het Singer Museum, Laren; Guido Geelen, t/m 30 juni De Pont, Tilburg; Power & Gold t/m 15 sept in Museum voor Volkenkunde, Rotterdam; schilderijen van Giorgio Morandi t/m 12 mei, Italiaanse tekeningen t/m 2 juni en Vissen van Solnhofen t/m 25 mei in het Teylers Museum, Haarlem.