Oestrogeen helpt bij depressies in de kraamperiode.

Oestrogeenpleisters lijken zeer effectief bij postnatale depressies. Britse onderzoekers behandelden 34 vrouwen die na de bevalling in een ernstige en langdurige depressie geraakt waren met een oestrogeenpleister. Een controlegroep van 27 even depressieve vrouwen kreeg een placebopleister. Het onderzoek was geblindeerd: artsen en proefpersonen wisten niet welke behandeling er plaatsvond.

De vrouwen die oestrogeen kregen, voelden hun stemming al binnen enkele dagen opknappen en ook objectief gezien (zo bleek uit een klinisch psychiatrisch interview) was de helft van de behandelde vrouwen na een maand hersteld. Na drie maanden was dat 80% en dat terwijl bij deze zelfde vrouwen eerdere behandelingen met antidepressiva weinig effect hadden gehad. In de placebogroep was na drie maanden 69% nog steeds ernstig gedeprimeerd (The Lancet, 6 april).

In de kraamperiode komen psychische problemen zeer frequent voor. De kans op een psychiatrische opname wordt dan geschat op 22 keer zo hoog als normaal. Artsen verdelen de postnatale psychiatrische aandoeningen in blues, puerperale psychose en postnatale depressie. Blues (zwaarmoedigheid) is een normaal verschijnsel; het komt bij 50 tot 80% van de zojuist bevallen vrouwen voor. Er is dan sprake van een milde, voorbijgaande fase van verhoogde prikkelbaarheid, huilerigheid of onlustgevoelens. Een puerperale psychose (zwangerschapspsychose) is zeldzaam (0,2%), maar zeer ernstig, meest manisch depressief van karakter. Zo'n zwangerschapspsychose treedt meestal op binnen 30 dagen na de bevalling. De vrouw moet dan in een psychiatrische kliniek worden opgenomen, omdat ze een gevaar kan gaan vormen voor haar eigen kind. De postnatale depressie is een niet-psychotische (neurotische) vorm van depressie, waarbij de depressieve gevoelens meestal ernstig en hardnekkig zijn en daardoor een grote belasting kunnen gaan vormen voor de moeder, de baby en niet te vergeten het hele gezin. De postnatale depressie was het doel van het Britse oestrogeenonderzoek.

Het ligt voor de hand dat hormonale stoornissen de oorzaak van de postnatale depressie zijn, want in de eerste dagen na de bevalling doen zich enorme hormoonveranderingen bij de kraamvrouw voor. Door het wegvallen van de placenta (een ware hormoonfabriek) dalen oestrogeen en progesteron plotseling naar nauwelijks meetbare waarden. Tot nu toe was echter nooit met een gecontroleerd onderzoek aangetoond dat oestrogeen effectief is bij kraamdepressies. In een commentaar in The Lancet noemt de Ierse gynaecoloog Declan Murray de resultaten overtuigend en indrukwekkend, maar hij vindt terughoudendheid met oestrogeenpleisters nog op zijn plaats. Het Britse onderzoek is pas de eerste aanwijzing dat oestrogeenpleisters werken. Pas als het Britse resultaat bevestigd wordt, is een routinematig gebruik van oestrogeenpleisters verantwoord.

    • Bart Meijer van Putten