Verbetering van positie aangereden voetganger

UTRECHT, 16 APRIL. Een automobilist die een voetganger of fietser aanrijdt wordt in de toekomst bij voorbaat aansprakelijk voor letselschade, ook al beroept de bestuurder zich op overmacht en heeft het slachtoffer een verkeersfout gemaakt. Deze wijziging in de Wegenverkeerswet is in voorbereiding bij Justitie en Verkeer en Waterstaat.

In de huidige wet pleit 'overmacht' de bestuurder vrij. De langdurige strijd over aansprakelijkheid bij een ongeval is een vertragende factor in de afwikkeling van het letselschadeproces, aldus J. Misana, lid van een stuurgroep van het Verbond van Verzekeraars, die bij de totstandkoming van de wetswijziging betrokken is.

Een andere vertragende factor is het bepalen van de 'eindtoestand' van het slachtoffer, ofwel het moment dat het slachtoffer medisch uitbehandeld is. “Maar daar kunnen we geen invloed op uitoefenen”, aldus Misana.

Voetgangers en fietsers zijn kwetsbare verkeersdeelnemers, die beschermd dienen te worden tegen de gevaren van gemotoriseerd verkeer, stelde de Hoge Raad in 1992 in een arrest over een geschil tussen een automobiliste en een voetgangster. De Raad was van mening dat een automobilist altijd aansprakelijk is voor de helft van de schade als gevolg van een ongeluk met zwakkere verkeersdeelnemers.

Deze jurisprudentie, alsmede de situatie in andere Europese landen, zoals België, Frankrijk en de Scandinavische landen, vormde voor het rijk aanleiding een wijziging van artikel 185 van de Wegenverkeerswet voor te bereiden, dat de civiele aansprakelijkheid regelt. Ook het niet doorgaan van een (straf)puntenstelsel bij verkeersovertredingen speelde een rol.

Volgens Misana zal de wetswijziging verder gaan dan de jurisprudentie: de automobilist wordt bij voorbaat aansprakelijk - ongeacht eventuele verkeersfouten van het slachtoffer. De simpele aanraking van een motorvoertuig met een persoon is voldoende om het slachtoffer schadeloos te stellen. Alleen in geval van “opzet of bewust roekeloos handelen” - als iemand zich bijvoorbeeld voor een auto werpt - vervalt het recht op schadevergoeding.

“Je mag als voetganger dus suffen, en ook als je door rood licht rijdt wordt de schade vergoed. Je loopt hoogstens kans een boete te krijgen, maar dat ligt besloten in het strafrecht”, zegt Misana.

    • Margot Poll