Banken gehekeld in Fokker-debat

DEN HAAG, 16 APRIL. Minister Wijers (Economische Zaken) verwijt banken, verzekeraars en pensioenfondsen dat ze geen geld hebben willen steken in de doorstart van Fokker. Dit bleek gistermiddag tijdens een debat in de Tweede Kamer over het faillissement van de vliegtuigbouwer.

Op 6 maart, zo zei Wijers, waren op het departement van Economische Zaken een aantal partijen bijeen om te praten over een zogeheten stand-alone scenario, waarbij een sterk afgeslankt Fokker na een bankroet met hoofdzakelijk Nederlandse financiële steun verder zou produceren. Het plan zag er volgens Wijers “goed uit”. Fokker zou snel in de zwarte cijfers komen en 45 vliegtuigen per jaar produceren met ongeveer 4000 werknemers. In het jaar 2000 zou na afdracht van belastingen een winst van 126 miljoen gulden worden gemaakt. Tijdens de bijeenkomst werd een presentatie van het businessplan gegeven. Vervolgens had een discussie plaats. “Toen was de vraag wie zijn kaarten op tafel gooide”, aldus Wijers. “Stork en de staat hebben hun kaarten op tafel gelegd, maar wij moesten helaas vaststellen dat de andere deelnemers dat niet hebben gedaan. Dat was een teleurstelling.”

De aanwezige vertegenwoordigers van banken, verzekeraars en pensioenfondsen bleken niet bereid risico te lopen. “Zo zitten financiële instellingen in elkaar”, aldus Wijers. “Ik ben het ermee eens dat je dan de verzuchting kunt slaken dat het heel jammer is dat een land als Nederland, met zo'n spaaroverschot, met zoveel rijke financiële instellingen, geen industriebank-achtige traditie kent, waarbij meer risico's worden genomen.”

De Nederlandse grootbanken achten de kritiek van Wijers op hun opstelling inzake Fokker niet terecht. Een woordvoerder van ING: “Als er een goed businessplan was geweest, zouden we graag hebben bekeken of we een rol hadden kunnen spelen. Dat plan was er niet, evenmin als een sterke strategische partner. En wij kunnen nu eenmaal niet op de stoel van de ondernemer gaan zitten.”

Impliciet wijst ING ook op inconsistentie in Wijers' uitlatingen. Nadat het stand-alone scenario was afgeketst, zo herinnert de ING-zegsman zich, toonde de minister wèl begrip voor de houding van de banken.

Ook de Rabobank wimpelt de kritiek van Wijers weg. “We hebben in onze rol van bank wel degelijk ons best gedaan om Fokker in de benen te houden”, zegt een woordvoerder, die er tevens op wijst dat de Rabo nu ook financieel betrokken is bij 'het nieuwe Fokker'.

ABN Amro reageert wat kregel. Wat een woordvoerder van deze bank betreft zijn de argumenten om niet te participeren in het 'Nederlandse hulpplan' lang en breed de revue gepasseerd. Een reactie op Wijers “politieke” uitspraken ziet ABN Amro als “een herhaling van zetten”. In zijn algemeenheid sluit ABN Amro een discussie over de rol van 'industriebanken' te zijner tijd overigens niet uit.

Kamerlid Poppe van de Socialistische Partij vroeg zich tijdens het Kamer-debat gisteren af hoe het mogelijk is dat een inmiddels failliet Fokker toch nog een jaar met winst doorproduceert. Bestelde vliegtuigen worden immers afgebouwd. Bovendien zijn er luchtvaartmaatschappijen die nog toestellen willen bijbestellen. “Het is volgens mij nog nooit in de geschiedenis voorgekomen dat een failliet bedrijf doorproduceert, dat een failliet bedrijf er klanten en bestellingen bij krijgt en dat de klanten bij dat failliete bedrijf blijven”, aldus Poppe.

Volgens Wijers vergroot het doorproduceren van Fokker de kans dat er alsnog een doorstart met Nederlands of buitenlands kapitaal komt.