'Acties Israel zijn drukmiddel voor regeling met Syrië'

TEL AVIV/ BRUSSEL, 16 APRIL. Israel hanteert de militaire operatie 'Druiven der gramschap' tegen Hezbollah in Libanon als een hefboom om met Syrië en Libanon tot een politieke regeling over Zuid-Libanon te komen.

Dat was de strekking van een kort vraaggesprek vanmorgen van Uri Savir, de directeur-generaal van het Israelische ministerie van Buitenlandse Zaken, met radio Israel. Op de voorwaarden en omstandigheden waaronder zo'n vergelijk via Amerikaanse diplomatieke bemiddeling zou moeten worden bereikt ging hij niet in.

Zolang de Amerikaanse diplomatieke inspanning - minister van Buitenlandse Zaken Warren Christopher is veelvuldig vanuit Tokio aan de lijn met Damascus, Jeruzalem en Beiroet - geen vruchten afwerpt houdt de Israelische militaire druk in Libanon aan en neemt deze zelfs toe.

De Israelische acties in Libanon hebben ook aan Europese zijde inmiddels tot verschillende diplomatieke bewegingen geleid, waarbij, zoals in het verleden, van enige centrale regie geen sprake lijkt. Een gisteren begonnen Franse missie is door Israel als 'prematuur' afgedaan. Ook Iran staat met Europese landen, met name Frankrijk, in contact over de situatie in Libanon, zo liet Teheran vanochtend weten.

Volgens Israels gezaghebbendste krant, Ha'arets, heeft premier Peres van meet af aan het offensief tegen Hezbollah in een diplomatieke context geplaatst. Nog voor Israels vliegtuigen de lucht ingingen legde hij een verband tussen de strijd tegen Hezbollah en het weer op gang brengen van het vredesproces met Syrië.

Israel oefent met de verdrijving van zo'n 400.000 Libanese burgers uit Zuid-Libanon, richting Beiroet, via de Libanese regering maximale druk uit op Syrië om president Hafez al-Assad ertoe te bewegen “verantwoordelijkheid” voor de situatie in Libanon op zich te nemen. Dat betekent dat Israel in het kader van een vredesregeling de grote Syrische belangen in Libanon zal erkennen.

In eerste instantie moet Syrië, volgens het door de Israelische pers ontvouwde Israelische denkschema, Hezbollah tot de orde roepen, waarna de weg vrijkomt voor hervatting van het Israelisch-Syrische vredesoverleg waarbij Libanon een belangrijk punt op de agenda is. Die hervatting zou moeten gebeuren na de Israelische verkiezingen op 29 mei.

Volgens de krant Yediot Ahronot streeft de Israelische diplomatie naar een nieuwe verstandhouding over Zuid-Libanon, waarbij er een absoluut einde komt aan de raketbeschietingen op Noord-Israel.

Pagina 4: Israel weg uit Z-Libanon'

In het kader van het vredesoverleg is Israel bereid Zuid-Libanon volledig te ontruimen indien het Libanese leger met steun van Syrië erin slaagt effectieve controle over Zuid-Libanon uit te oefenen en Hezbollah ontwapent.

Het uitlekken van nieuws omtrent een diplomatieke oplossing is evenals de ditmaal zeer open, doch streng gecontroleerde Israelische militaire voorlichting, onderdeel van de Israelische oorlogsinspanning. De vredesideeën die achter het militaire ingrijpen in Libanon staan worden geventileerd op het moment dat Israels Arabische vredespartners zich in het openbaar zorgen begin te maken.

De Franse missie in het Midden-Oosten wordt in Brussel gezien als het zoveelste bewijs dat er van een echt gemeenschappelijke buitenlands beleid van de EU nog lang geen sprake is. Maar wel uiten diplomaten van andere landen begrip voor het Franse optreden, gezien de historische banden van Frankrijk met onder andere Libanon. Het formuleren van zo'n gemeenschappelijk beleid gebeurt mogelijk maandag, als de EU-ministers van buitenlandse zaken in Luxemburg vergaderen. Daar heeft die dag ook de vervolgbijeenkomst plaats van de anti-terrorisme conferentie die vorige maand werd gehouden de Egyptische badplaats Sharm El-Sheikh. Door het oplaaien van het geweld in het Midden-Oosten krijgt die bijeenkomst nu groot politiek gewicht.