Labour wil breuk forceren; Tories dreigen met opzeggen steun Major

LONDEN, 15 APRIL. Ontevreden parlementariërs van de regerende Conservatieve partij dreigen het Britse kabinet ten val te brengen als de Britse regering nog verder opschuift naar rechts. Leden van de Conservatieve Lagerhuisfractie hebben dat vanmorgen bevestigd.

De kans dat de regering nog dit jaar tot vervroegde verkiezingen wordt gedwongen, neemt steeds verder toe, verklaarde Labour-leider Tony Blair gisteren in The Sunday Times.

Maar een gezaghebbend lid van de Conservatieve Lagerhuisfractie deed de speculaties over een mogelijke regeringscrisis vanmorgen af als “de natte dromen van de oppositie en de media”. Hij zei dat geen enkele groepering binnen de Conservatieve fractie, hoe verontwaardigd en opstandig ook, de geschiedenis wil ingaan als de Judas die haar regering heeft verraden. In de opiniepeilingen haalt Labour meer dan twee keer zoveel stemmen als de Tories. Verkiezingen op korte termijn zouden vrijwel zeker rampzalig voor de Conservatieven verlopen. De regering ten val brengen zou “politieke zelfmoord” zijn. Dreigen met een kabinetscrisis, via de media, moet volgens het Conservatieve Lagerhuislid worden gezien als onderdeel van het gebruikelijke politieke krachtenspel in de partij.

Labour doet zijn uiterste best om een breuk in de Conservatieve fractie te forceren. Afgelopen weekend maakte de partij bekend dat ze de laatste weken gesprekken heeft gevoerd met twee Conservatieve parlementariërs die overwogen om over te lopen naar de oppositie. Enkele weken geleden dreigde minister van Financiën Kenneth Clarke met aftreden als premier Major zijn plan zou doorzetten voor een referendum over de Britse toetreding tot een Europese munt. Als Clarke was opgestapt, hadden de twee Conservatieve parlementariërs hun lidmaatschapskaart verscheurd, verklaarde Labour.

Labour houdt er ernstig rekening mee dat het teleurgestelde duo alsnog zal deserteren. Labour-leider Blair riep leden van de linkervleugel binnen de Conservatieve partij gisteren op tot zelfonderzoek. In een vraaggesprek met The Sunday Times verklaarde hij dat een aantal Conservatieve parlementariërs waarschijnlijk beter op zijn plaats is bij de oppositie. 'Nieuw' Labour werpt zich steeds meer op als de partij van het politieke midden. Tegelijkertijd schildert ze de Tories af als de partij die zich onder druk van de rechtervleugel van het politieke centrum heeft vervreemd.

In de vorige drie regeerperiodes konden de Conservatieven steeds op een ruime meerderheid in het Lagerhuis bogen, waardoor ze niet zo gevoelig waren voor de interne stammentwisten die binnen de Conservatieve fractie altijd hebben bestaan. Maar de marginale meerderheid van 21 zetels waarmee ze vier jaar geleden aan de macht kwamen, heeft de huidige regering tot speelbal in een richtingenstrijd gemaakt. Die kwetsbaarheid is de laatste jaren alleen nog maar groter geworden door zeven nederlagen bij tussentijdse verkiezingen en drie deserties. Sinds vorige week beschikken de Conservatieven in het Lagerhuis over de kleinst mogelijke meederheid van één zetel. Wel vertrouwen de Conservatieven voorlopig nog op de steun van de twaalf man sterke Unionistische fracties.

    • Dick Wittenberg