Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Bedrijven zijn net mensen. Zij staan wel eens voor de spiegel en vragen zich af: ben ik nog wel aantrekkelijk genoeg? Voor beleggers uiteraard.

Natuurlijk, de netto winst en vooral de winst per aandeel, daar gaat het beleggers om. En dat vereist prima produkten of diensten, sterk management, een adequate financiële structuur, ondernemerschap. Ook als dat in orde is, of door een reorganisatie of investeringsimpuls in orde gebracht kan worden, zijn er bedrijven, die blijven nadenken over financiële face lifts.

KNP BT en Vendex, twee heel verschillende bedrijven, de een in papier, verpakking en distributie, de ander in detailhandel, uitzendbureaus, supermarkten en vastgoed, zijn op dezelfde oplossing uitgekomen: een aparte beleggingsmaatschappij. Dit fonds krijgt maar een doel: beleggen in aandelen van respectievelijk KNP BT en Vendex.

Zij willen zich op die manier aantrekkelijker maken voor verschillende soorten aandeelhouders. KNP BT heeft vooral professionele beleggers, zoals pensioenfondsen (ABP) en verzekeraars (Aegon, ING), onder zijn aandeelhouders. Vendex heeft deze professionals ook, maar ook nog honderden nazaten van de oprichtersfamilies van Vroom & Dreesmann. Hoe verbreed ik mijn aandeelhoudersbasis, vroegen deze bedrijven zich af. Hoe trek ik meer particuliere beleggers?

Vorige week zette Vendex de eerste stap naar een complexe financiële reorganisatie, die de oprichtersfamilies in staat stelt hun belangen (zo'n 30 procent van het totaal van de Vendex-aandelen) te gelde te maken. Twee weken eerder al had KNP BT een vergelijkbare transactie aangekondigd met zijn grootste aandeelhouder, de Canadese papiermaker MacMillan Bloedel die zijn gehele aandelenpakket van ongeveer 11 procent wil verkopen.

Hoe werkt zo'n eigen beleggingsmaatschappij? Vendex heeft nog maar de grote lijnen aangegeven en wacht met details op besluiten uit de familiekring. KNP BT is al verder: MacMillan heeft de helft van zijn aandelen KNP BT verkocht aan beleggers. De andere helft wordt in de loop van dit jaar ondergebracht in een aparte beleggingsmaatschappij, die op zijn beurt zelf aandelen zal plaatsen bij beleggers. Zo ontstaat een getrapte aandeelhoudersstructuur, die fiscaal heel aantrekkelijk kan uitpakken voor particuliere beleggers.

De belegger koopt aandelen in een beleggingsfonds, dat zelf belegt in de aandelen van KNP BT. Dat klinkt omslachtig, en kost uiteraard geld (voor beheer, oprichting vennootschap), maar heeft twee fiscale trucs. Omdat de beleggingsmaatschappij meer dan 5 procent van de aandeeln KNP BT heeft, kan zij de dividenden van het bedrijf genieten zonder dividendbelasting te betalen. Dat is niet exclusief geregeld voor KNP BT, maar een keiharde fiscale regel. De beleggingsmaatschappij kan dit dividend vervolgens weer belastingvrij uitkeren aan haar eigen beleggers, als die op hun beurt tenminste vijf procent van de aandelen hebben.

Maar ook 'gewone' beleggers, die geen duur belang van 5 procent willen of kunnen kopen, mogen meegenieten van een fiscaal snoepje. De beleggingsmaatschappij van KNP BT zal dividend in aandelen uitkeren, en dat is in Nederland voor particulieren belastingvrij. En particuliere beleggers zijn over het algemeen trouwe aandeelhouders.

Doordat het beleggingsfonds van KNP BT alleen contant dividend ontvangt, maar zelf dividend in aandelen uitkeert, moet zij op de effectenbeurs aandelen KNP BT inkopen. Dat betekent dat er van tijd tot tijd een extra vrager in de markt komt voor aandelen KNP BT en daar hebben ook de andere beleggers baat bij. Als het fonds echt populair wordt bij particulieren, kan het zelfs zo ver komen dat de aandelen van het KNP BT beleggingsfonds een iets hogere prijs hebben dan de vergelijkbare aandelen van KNP BT zelf.

KNP BT en Vendex maken zichzelf dus op voor particuliere beleggers.