Atoombureau: Sluit onveilige kerncentrales

ROTTERDAM, 13 APRIL. Kerncentrales die niet voldoen aan internationale veiligheidsnormen en niet kunnen worden aangepast, moeten worden gesloten. Dat staat in de slotverklaring van de conferentie van het Internationale Atoombureau IAEA in Wenen over de gevolgen van de ramp met de kerncentrale van Tsjernobyl, eind deze maand tien jaar geleden. Aan de vierdaagse conferentie hebben ongeveer duizend deskundigen deelgenomen.

De conferentie heeft opgeroepen de betonnen koepel over de ontplofte reactor vier, de zogeheten sarcofaag, te 'stabiliseren' om zo tijd te winnen voor het ontwerpen van een nieuwe sarcofaag. Op initiatief van Frankrijk en Duitsland wordt binnenkort in Kiev een internationaal onderzoekscentrum geopend dat zich met de problemen van de sarcofaag en de beveiliging van de resten van de reactor zal bezig houden.

De IAEA-conferentie heeft de conclusies van een eerdere conferentie in Genève van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO overgenomen dat de vele gevallen van schildklierkanker onder kinderen en adolescenten in Wit-Rusland en Oekraïne moeten worden toegeschreven aan 'Tsjernobyl'. Het aantal geregistreerde gevallen van schildklierkanker in de besmette gebieden is inmiddels opgelopen tot 800. De ziekte is het gevolg van een besmetting met radioactief jodium-131, dat zich vooral bij jonge kinderen selectief ophoopt in de schildklier.

Onder de honderdduizenden zogenoemde 'liquidatoren' (reddingswerkers, schoonmakers en bouwvakkers die kort na het ongeluk in zwaar radioactief besmette omgeving aan het werk gingen) is een verdubbeling van het voorkomen van leukemie vastgesteld. Leukemie en schildklierkanker behoren tot de lange-termijneffecten van stralingsbelasting die het eerst tot uiting komen. De typische stralingsziekten die samenhangen met een zeer hoge stralingsdosis komen gewoonlijk al binnen enige maanden tot uiting. 237 personen zijn het slachtoffer geworden van stralingsziekte, van wie er 31 al binnen enige dagen na het ongeluk zijn overleden.

Frankrijk heeft deze week besloten in een straal van vijf kilometer rond elke kerncentrale jodium-tabletten uit te delen als voorzorg tegen een mogelijk ongeluk. Binnen een straal van tien kilometer worden tabletten achter de hand gehouden. De Belgische overheid stelt sinds augustus 1994 gratis jodiumtabletten beschikbaar aan personen binnen 15 kilometer van een kerncentrale, ook als ze - zoals bij de centrale Doel - in Nederland wonen. Later is ook rond Borssele en Dodewaard een dergelijk aanbod gedaan.

In november werd op de WHO-conferentie uitgesproken dat landen met kerncentrales er goed aan zouden doen jodiumpillen tot op een afstand van ruim tweehonderd kilometer van kernreactoren te verspreiden.