Wurggreep van het verleden

Barbara Vine (Ruth Rendell): The Brimstone Wedding. Uitg. Viking, 312 blz. Prijs ƒ 34,60.

Twee vrouwen: Stella, een bejaarde dame, langzaam stervend aan longkanker in een sjiek verzorgingstehuis, en Jenny, haar verpleegster, sterk bijgelovig, gevangen in een al te gemoedelijk huwelijksleven, en dromend van een nieuw leven met haar minnaar, een getrouwde televisie-producent. Zoals meestal in de misdaadromans die Ruth Rendell als haar alter ego Barbara Vine schrijft, verkeert ook in The Brimstone Wedding het heden in de wurggreep van het verleden. Stella draagt een mysterie met zich mee, dat ze stukje bij beetje prijsgeeft aan haar verzorgster. Ze blijkt een huis te bezitten waarvan niemand iets weet en dat jaren geleden plotseling verlaten werd. Jenny krijgt de sleutels en stuit op de sporen van een heftige romance. Ze houdt het huis schoon en gebruikt het tegelijkertijd als ontmoetingsplaats voor haarzelf en haar minnaar.

Naarmate de catastrofe in Stella's verleden contouren krijgt, wordt duidelijk hoezeer de levens van de twee ogenschijnlijk zo verschillende vrouwen - de één keurig middle-class en oud, de ander jong en arbeideristisch - parallel lopen. Als vanouds munt Vine/Rendell uit in het beschrijven van slepend ongeluk: de pijn van een stukgelopen huwelijk, het tergende verlangen naar een onmogelijke liefde. Zelfs de filmster die in Stella's tragedie zo'n belangrijke rol speelt, blijkt een zielige, pathetische figuur: het soort bekvechtende, hysterische vrouw die iedereen het liefst dood zou willen hebben. Of ze ook werkelijk vermoord is, blijft tot aan het einde een raadsel.

In haar vorige Vine-boeken leek Rendell zich nog wel eens verplicht te voelen de lezer aan het slot op een explosieve verrassing te trakteren, wat te vaak ten koste ging van de geloofwaardigheid van haar subtiele romans. In The Brimstone Wedding is de ontknoping een uiterst geraffineerde anti-climax, die de schuldgevoelens van de betrokkenen des te menselijker maakt. De beklemming van de eerdere boeken heeft plaatsgemaakt voor een weemoedige triestheid, waarvan alles en iedereen doordrongen lijkt. Rendell heeft in het genre van de psychologische misdaadroman de afgelopen jaren veel navolgers gehad - Elizabeth George, Minette Walters - maar nog altijd schrijft er niemand beter dan zij.

    • Dennis de Hoop