Dijkstal wil extra geld voor meer politie

DEN HAAG, 12 APRIL. Minister Dijkstal (Binnenlandse Zaken) wil dat het kabinet extra geld uittrekt voor uitbreiding van de politiesterkte met 6000 agenten. Deze claim heeft de VVD-minister vanmorgen op tafel gelegd in de ministerraad.

Op basis van de Kaderbrief van minister Zalm (Financiën) is het kabinet begonnen met de eerste besprekingen over de begroting voor 1997. Dijkstal claimt voor volgend jaar 77 miljoen gulden oplopend tot 478 miljoen gulden om een uitbreiding van de politie met 6000 agenten te financieren.

D66-minister Sorgdrager (Justitie) wil extra geld voor uitbreiding van de cellencapaciteit. De komende jaren zouden er 3000 extra moeten bijkomen. Het bedrag dat hiervoor nodig is, loopt op van ruim 270 miljoen gulden volgend jaar tot ongeveer 400 miljoen gulden in 1998.

Beide ministers weten zich gesteund door een meerderheid in de Tweede Kamer. Onlangs drong de Kamer er bij het kabinet op aan om meer geld uit te trekken voor politie en justitie om het drugsbeleid uit te voeren en te handhaven. Die middelen zouden volgens een D66-motie vooral moeten worden besteed aan uitbreiding van de politie-sterkte en van de celcapaciteit. De D66-motie werd met uitzondering van GroenLinks aanvaard.

In de Kaderbrief schrijft de VVD'er Zalm dat de begroting 1997 geen ruimte biedt deze, en andere, voorstellen te honoreren. Ook minister-president Kok maakte eerder deze week tijdens een PvdA-bijeenkomst duidelijk dat extra uitgaven alleen kunnen worden gefinancierd als daarvoor elders op de begroting ruimte wordt gemaakt. Het totaal aan wensen van de ministers bedraagt drie miljard gulden.

PvdA-minister Ritzen (Onderwijs) wil extra geld, een paar honderd miljoen gulden, om een sabbatsjaar in te voeren voor leerkrachten. Het werken in het onderwijs wil Ritzen op deze manier aantrekkelijker maken. Met deze maatregel wil hij een dam opwerpen tegen de grote uitstroom naar kostbare wachtgeldregelingen (ww voor onderwijzers) of het invaliditeitspensioen. Ook wil de onderwijsminister extra geld voor de invoering van een 36-urige werkweek voor onderwijzers.

Zalm wijst erop in de Kaderbrief dat financiële tegenvallers in de gezondheidszorg in principe in de sector zelf moeten worden gecompenseerd. Volgens Financiën zijn er nog voldoende mogelijkheden om in de gezondheidszorg op de uitgaven te bezuinigen. Voor dit jaar gaat het om een bedrag aan overschrijdingen van 700 miljoen gulden. In de thuiszorg is 140 miljoen gulden meer uitgeven, de kosten van ziekenhuizen en specialisten zijn 150 miljoen gulden hoger uitgevallen dan geraamd. De stijgende concumptie van geneesmiddelen levert een tegenvaller op van 200 miljoen gulden, de kosten van hulpmiddelen zijn 80 miljoen gulden hoger en de uitgaven voor bejaardenoorden en verzorgingstehuizen bedragen ook 50 miljoen gulden meer dan verwacht. Een bedrag van 80 miljoen gulden komt uit tegenvallers van overige posten.

Voor 1997 wordt een overschrijding van 900 miljoen gulden geprognosticeerd. D66-minister Borst (Volksgezondheid) vindt dat haar collega's moeten meebetalen aan de groeiende uitgaven, omdat haar begroting bij het opstellen van de budgettaire kaders voor deze regeerperiode niet realistisch is geraamd. Vorig jaar werd een overschrijding van 500 miljoen gulden door de ministerraad getolereerd; daar stond een meevaller in de sociale zekerheid van 900 miljoen gulden tegenover. Voor de periode 1996-1998 worden meevallers in de sociale zekerheid voorzien oplopend van 1,2 tot 1,4 miljard gulden.

In een vertrouwelijk advies aan de ministerraad schrijft de Centraal Economische Commissie, een adviescollege van topambtenaren, dat er volgend jaar waarschijnlijk geen ruimte is om de lasten voor burgers en bedrijfsleven te verlichten. Bij de huidige economische ontwikkeling moet alles zijn gericht op het voorkomen van een lastenverzwaring. Wanneer deze zomer de economie zou aantrekken, moet de budgettaire ruimte worden gebruikt voor lastenverlichting om ze de groei van de werkgelegenheid te stimuleren.

De komende weken buigt het kabinet zich over de uitgaven in de zomer worden knopen doorgehakt over de inkomsten (belastingen en sociale premies). Dan worden ook beslissingen genomen over lastenverlichting en koopkracht.