'TCR-team was beducht voor politiek'

ROTTERDAM, 11 APRIL. Het justitiële onderzoek naar de afvalfraude bij Tankcleaning Rotterdam (TCR) is lang angstvallig geheim gehouden voor de politiek. “Uit vrees voor politieke inmenging heeft het opsporingsteam lange tijd geheim geopereerd”, constateert het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie in een gisteren gepresenteerd onderzoek.

Het rapport is ronduit vernietigend voor alle instanties die bij de TCR-zaak betrokken zijn geweest. Volgens het WODC heeft het ministerie van Verkeer en Waterstaat het belangrijkste doel dat met TCR werd nagestreefd - de verwerking van scheepsafval - op geen enkele wijze bereikt. Onder minister Smit-Kroes kreeg de directie van het bedrijf tientallen miljoenen guldens subsidie uitgekeerd. Ten onrechte, zo stellen de onderzoekers vast.

“De overheid reageerde onvoldoende op signalen dat het mis ging bij de verwerking van scheepsafvalstoffen. Bovendien werd haar milieubeleid geëvalueerd op basis van onbetrouwbare cijfers. Daardoor werd niet voorkomen dat de zee en de binnenwateren werden verontreinigd.”

Het ministerie van Justitie komt met zijn bevindingen dicht in de buurt van de conclusies van de commissie-Ten Heuvelhof. Onder leiding van deze hoogleraar bestuurskunde aan de Technische Universiteit Delft onderzocht die commissie de handelwijze van overheden in de TCR-zaak. In hun rapport laten Ten Heuvelhof cum suis geen spaan heel van de betrokken toezichthoudende instanties en overheden. “Het overheidstoezicht op het afvalverwerkingsbedrijf TCR heeft aan alle kanten gefaald”, aldus dat rapport.

Zes hoofdverdachten van TCR zijn vorig jaar tot gevangenistraffen veroordeeld. De laatste juridische stappen worden dezer dagen gezet in het hoger beroep tegen een van de voormalige eigenaren, Jan Langeberg. Tegen hem is zeven jaar en vier maanden geëist.

De onderzoekers van WODC gaan in hun rapport in op de methoden waarmee TCR haar illegale activiteiten wist te verhullen en de wijze waarop het bedrijf kon voorkomen dat medewerkers uit de school klapten. Naar de buitenwereld toe wist het bedrijf een positief en milieubewust imago op te bouwen. Zo zag men kans om een zogeheten ISO-certificaat te behalen en werd een milieuzorgsysteem opgezet. Bij externe contacten vervulden commissarissen en adviseurs met goede ingangen in het bedrijfsleven en de politiek een belangrijke rol, aldus de wetenschappers.

De coördinatie en communicatie tussen de instanties die belast waren met de handhaving van de regels schoot ernstig tekort. De onderzoekers stellen vast dat zich veranderingen voordoen in de aard van de aangeboden scheepsafvalstoffen. De huidige verwerkingsinstallaties, gebouwd met vele miljoenen overheidssubsidie, worden in toenemende mate ongeschikt om dit afval te verwerken.