Presidenten VS krijgen meer macht in begrotingsproces

WASHINGTON, 10 APRIL. President Clinton heeft gisteren een als historisch omschreven wet ondertekend, die presidenten verstrekkende bevoegdheden geeft om nieuwe belasting- en uitgavenwetgeving te scheppen, door een veto-recht op onderdelen. Clinton zei dat hierdoor een “frisse lucht van publieke verantwoording” door het hele begrotingsproces zal gaan “waaien”.

“Jarenlang hebben presidenten van beide partijen op dit bureau geslagen uit frustratie omdat ze noodzakelijke wetten moesten tekenen, die geldverspilling aan belangengroepen, fiscale mazen in de wet en puur vet bevatte. Deze wet met vetorecht op onderdelen geeft ons de kans daar een einde aan te maken”, zei Clinton bij de ondertekening in zijn kantoor. Twaalf prominente politici stonden naast hem, onder wie senator Don Nickles, een Republikein uit Oklahoma die een van de belangrijkste supporters van de wet is.

De wet, een van de voorname elementen op de 'Contract-met-Amerika'-agenda van de Republikeinen, geeft een president de mogelijkheid om delen van uitgavenwetgeving te blokkeren of specifieke belastingvoordelen op te heffen. Nu kan een president alleen een veto uitspreken tegen een hele wet, maar niet tegen onderdelen ervan. Het vetorecht op onderdelen wordt op 1 januari 1997 van kracht.

Critici hebben beloofd de wet aan te vechten als een onconstitutionele uitlevering van de macht van het Congres om de portemonnee van de regering te controleren. Clinton zei dat de nieuwe wet presidenten het “gereedschap zal geven om te snijden in verspillende uitgaven” door het Congres te dwingen openlijk te stemmen over maatregelen, die er anders door zouden slippen als een niet-opgemerkt deel van een grotere wet.

Nu hebben al 43 van de vijftig gouverneurs vetorecht op onderdelen over de wetgeving in hun staten. Achtereenvolgende Amerikaanse presidenten proberen al sinds Ulysses Grant in 1876 diezelfde macht te krijgen. Clinton merkte gisteren op dat de wet is goedgekeurd met steun van de Democraten en Republikeinen en pleitte ervoor om het een voorbeeld te laten zijn voor een plan om de begroting in evenwicht te brengen. (Reuter, AP)