Nederlagen

Ik kom dezer dagen veel milde mannen tegen. Is het de aanstormende koeiengekte? Heeft het met de prikpil te maken? Met de nakende bloesjesdagen op de terrassen van stad en dorp misschien? Of met de roes van de verpotting? Het laatste spreekt mij het meest aan.

Bij het zien van al die prachtige vrouwen die in de weer zijn met het verpotten van wortelstokken van bloemriet, begoniaknollen, ficussen en azalea's stokt de adem me in de keel. Sterker, ik juich: er is toch nog meer tussen hemel en aarde dan Internet. Verpotten is een daad van ultieme schoonheid en dus ook van verzet tegen de computergod die denkt meer licht en geluk te kunnen brengen dan vlijtige liesjes.

Zou mevrouw Van Gaal ook al met viooltjes over venster- en balkonbakken hangen? Zij heeft natuurlijk als eerste gezien dat de amaryllis is uitgebloeid. De dag voor de wedstrijd tegen Panathinaikos was mevrouw Van Gaal de potten met een harde borstel aan het schuren. Ze schuurde zich in haar oud kloffie, zakdoekje in de hals, helemaal in het zweet. Nu ken ik Louis een beetje. De coach kan hardvochtig zijn, overschreeuwt soms een IFOR-bataljon, verwenst Reiziger naar de duivel, maar een geliefde die met haar naakte handen in de potgrond of in de terugsnoei zit ontneemt hem alle vastigheid onder de voeten. Dan verstilt hij tot een kerkje in oorlogstijd. Zonder klokken en zonder christenen. Hij wordt week, ja zelfs weemoedig bij de aanblik van zijn geliefde handen die nieuw leven schenken.

Daar kwam de nederlaag tegen Panathinaikos bovenop. En voor de eerste keer in jaren dacht ik: Hé, Louis is net een mens. Na afloop van de wedstrijd zat hij als een halfverkruimelde brief in de NOS-studio. Zijn liefde voor Ajax werd bijna clandestien. Hij leek een beetje verkoekjestrommeld, zoals het Melkmeisje van Vermeer. Ademend in een andere tijd. Met grote mildheid analyseerde hij de wedstrijd. Nee hoor, geen gezeur over half beschonken scheids- en grensrechters die meer oog hadden voor Sylvia Tóth dan voor het gescharrel in de zestien. Geen uitspraken over ergernissen. Geen gerochel aan het adres van zijn collega Juan Rocha. Niet eens een schrobbering voor Finidi en Ronald de Boer die toch als Jan Splinters hadden staan slapen.

Van Gaal nam zijn nederlaag met de droeve aristocratie van een kasteelheer die, na vijftig jaar trouwe dienst, een bloemetje werpt in het graf van zijn huishoudster. Ik denk dat hij stiekem ook wel genoten heeft van de Grieken: verdedigen is kunst. Maar er is meer aan de hand dan genot. Eerder, na de nederlaag van Ajax tegen Roda, was de coach ook al zo opvallend nederig. Het lijkt wel of Louis uit de latente hysterie van het winnen is getreden. En nu meer schik heeft in doordeweekse sferen van 's ochtends een eitje en 's avonds lekker zappen. De plotse genaakbaarheid van deze eens zo hooggezeten hoogleraar maakt hem alleen maar mysterieuzer. Een Louis van Gaal die meehuppelt in het armoedige ballet van menselijke vonken durf ik al helemààl niet meer aan te spreken.

Alleen in nederlagen groeien mensen met je mee. Juist nu het zo slecht gaat met FC Utrecht krijg ik niet genoeg van Ronald Spelbos. Ik wil hem iedere zondag zien lopen van de parkeerplaats naar het trainershuisje, van de bank naar de catacomben. Spelbos moet je in de rug zien. Dan is hij het indrukwekkendst. In die brede, logge schouders zie je dat niemand zo goed met verdriet alleen kan zijn als deze oefenmeester. De achterkant van Spelbos is een stalen monster met zo'n monumentale kracht dat je ook hem nog nauwelijks aan durft te spreken. In de rug van deze coach worden nederlagen een feest. Wat zeg ik: Koninginnedag. Spelbos is de enige trainer van het westelijk halfrond die letterlijk een hoge kraag zet voor de feestelijke zinloosheid van een gelijkspel of van een overwinning. Zou de vrouw van Ronald misschien het hele jaar door met begonia's in de weer zijn?

We gaan na de zomer een prachtig voetbalseizoen tegemoet. Met Van Gaal die niet meer los wil komen uit een soort biddende monologue interieur, met Spelbos die langs de zijlijn loopt te swingen als zijn cluppie met 6-0 in het verlies staat en nu ook nog met George Knobel, de treurwilg aller treurwilgen die RBC gaat aanhitsen.

Het wordt nog moeilijk kiezen voor supporters die een beetje zondvloedgek zijn.

    • Hugo Camps