'Jazzradio is een feel good-station'

Jazzradio, het voormalige Eurojazz, vult zijn zendtijd op de kabel sinds begin dit jaar zelf. De afgelopen maanden “zijn de laatste Amerikanen eruit gegooid”, zoals dj en publiciteitsmedewerkster Stanja van Mierlo het uitdrukt. Dertien Nederlandse dj's maken rond de klok muziekprogramma's “met een groove”. “Radio-wise is het een hardstikke goed produkt geworden”, zegt Jeroen Hüpscher, de kersverse directeur in de Hilversumse studio. Het bemachtigen van een etherfrequentie heeft naar zijn zeggen geen prioriteit. Voor de zomer is een gerichte publiciteitscampagne gepland, “want er valt nog veel uit te leggen.”

Eurojazz werd in 1991 als Amerikaanse zender geïntroduceerd op de Nederlandse kabel met prettig in het gehoor liggende jazzmuziek. In 1994 werd de frequentie voor de helft afgestaan aan Sky-radio, die er overdag een 'gouwe ouwe'-zender van maakte. Na acht maanden nam de Amsterdamse investeerder Manaus BV de zender over, met deelnemingen van uitgeverij Wegener en bankier MeesPierson. De naam werd veranderd in Jazzradio. Al eerder aangetrokken radiomakers als Hans Dulfer, Skip Voogd en Meta de Vries moesten het station een smoel geven. Volgens Hüpscher niet zonder resultaat. In korte tijd zouden de luistercijfers een onstuimige groei hebben doorgemaakt van honderdvijftigduizend naar vierhonderdduizend per week. De afdeling kijk- en luisteronderzoek van de NOS meet dagelijks 126.000 personen van dertien jaar en ouder, tussen 19 en 24 uur. Hoe dan ook bestrijkt Jazzradio een klein marktaandeel van nog geen procent.

De doelgroep van Jazzradio is AB1, in de leeftijdsgroep van 25 tot 50 jaar: “Saab-rijders, welstandig en eigenwijs, impulsief en kwaliteitsgericht”, verduidelijkt Hüpscher. Reclameboodschappen, veelal afkomstig van financiële instellingen, hifi- en drankmerken, blijven beperkt tot maximaal drie minuten per uur. Nieuwsuitzendingen zijn er niet. Van het programma-format, te vinden in het maandblad Jazz Nu, wordt niet afgeweken. Wekelijks keren blokjes terug met een lengte van één tot vijf uur, al dan niet aangevuld met de inbreng van een computergestuurde cd-wisselaar.

Het enige live-programma van Jazzradio heet Still Cookin', gepresenteerd door Stanja van Mierlo (dochter van D66-leider Hans van Mierlo), die eerder ervaring opdeed in een talkradio-programma bij Radio 10 Gold. Wie op een ochtend afstemt op Jazzradio kan in korte tijd Bing Crosby and the Andrew Sisters, een obscuur salsa-orkest en een jazzdance-hit langs horen komen. “We staan een mix voor van allerlei muziekstijlen”, zegt Van Mierlo. “Triphop, dance, funk, soul, latin, hip hop, maar ook bijvoorbeeld easy tunes. Onlangs heb ik in mijn eigen programma nog Dolly Parton gedraaid - hoewel ik daar later wel voor op mijn flikker kreeg”, lacht ze. “En natuurlijk jazz.”

Ook jazz. Maar: “Als we ons alleen op jazz zouden concentreren, dan redden we het niet”, zegt Van Mierlo. “Daarvoor zijn we te kwetsbaar. Eurojazz is ten onder gegaan aan een overvloed aan veeleisende jazz.”

Radiomaker Jaap Lüdeke stapte per één januari van dit jaar op bij Jazzradio vanwege een meningsverschil over het vereiste jazz-gehalte van zijn programma Straight Ahead. “Ik kreeg te horen van de programmadirectie dat er meer salsa in moest”, zegt Lüdeke. “Toen ik daaraan had toeggegeven, was er weer een andere stijl die in mijn programma te weinig aan bod kwam.” Uiteindelijk heeft Lüdeke een nieuwe plek gevonden voor zijn programma bij de Concertzender.

“Jazzradio is nog niet klaar voor een heel blok lang alleen maar bebop, free jazz of ellenlange saxofoonsolo's”, zegt Hüpscher. “Daar jagen we luisteraars mee weg. We brengen een continue mix, met een nadruk op vocaal, om een zo breed mogelijke groep te bereiken. Wat je wel kunt stellen is dat naarmate de avond vordert, het steeds meer richting jazz gaat. We sluiten af met een uur blues.”

Stanja van Mierlo: “Jazzradio is een feel good-station. Het moet gewoon lekkere muziek zijn. Ik vraag me steeds af: kan mijn moeder het ook nog aan? We proberen muziek uit te zoeken die niet zenuwslopend is of teveel aandacht vraagt. Luisteraars moeten ondertussen wel de afwas kunnen doen of de krant lezen.”

Tegenover de geopperde term 'muzikaal behang' plaatst Hüpscher 'radio als gezelschap'. “Jazzradio is goed gezelschap. Ook al draaien we niet uitsluitend jazz, door onze link met deze muzieksoort kun je er wel van op aan dat de muziek kwalitatief hoogstaand is. Want slechte jazzmuzikanten bestaan niet.”

Diezelfde avond neemt Van Mierlo plaats achter de draaitafels en het mengpaneel voor Still Cookin'. Voor de muziekkeus (om te beginnen Microgroove, the JB's en Defunkt) is de Rotterdamse dj Willem Kamerbeek verantwoordelijk. Van Mierlo: “Ik wist niets van jazz toen ik hieraan begon. Vroeger draaide ik vooral bands als Little Feet. Ik leer hier veel.” Later dat uur kondigt ze ontspannen een plaat aan met de mededeling dat ze de hoes zal bestuderen om uit te vinden wat het precies behelst en uit welk jaar het stamt. “Een heel lekker nummer”, klinkt het door de radio met een warme stem. “Tot zeven uur blijf ik bij je. De zon schijnt, doe iets leuks.”

Ook al houdt Jazzradio er een zeer ruimhartige interpretatie van jazz op na, getuige twee ingezonden briefkaarten aan de wand van de studio heeft de zender bij sommigen een wens in vervulling doen gaan. “Eindelijk een zender met mijn muziek”, schrijft een luisteraar. “Hou niet op!”

    • Viktor Frölke