Als het maar beweegt

Eind jaren vijftig was Den Haag nog een mooie stad. Het stadhuis lag nog waar het hoorde, aan het Burgemeester de Monchyplein. Staatsspoor was nog niet de Oost-Europese stal met de troosteloze betiteling Den Haag Centraal die het nu is. Ook de Orwelliaanse woestenij vol ongenaakbare betonnen kolossen eromheen bestond nog niet. Op de hoek van de Conradkade en de Laan van Meerdervoort werd een heuse wolkenkrabber gebouwd, zo hoog, dat op elke verdieping een enorm hemelsblauw bord aan de steigers vastgemaakt werd, met in wit het etagenummer. Negen verdiepingen kwamen er. Negen! Holland sprak een woordje mee, dat zag je zo. Maar het allermooiste van Den Haag was de lichtkrant: een smalle band van gloeilampjes bovenaan een gebouw in het hart van de stad, waarover in gelig licht nieuwsberichten voortjoegen, die ik met mijn toen pas verworven leesvaardigheid nog maar nauwelijks kon bijhouden. Een wonder waar je geen genoeg van kreeg, vooral als op donkere herfstavonden alles glom van de regen.

Lichtjes, bewegende plaatjes, de fascinatie daarvoor zit blijkbaar diep in de hersenstam ingebouwd. Aquarium en televisie danken er hun onverwoestbare populariteit aan. Wat er te zien is, doet er niet zo toe, als het maar beweegt. Het is ook het geheim van het succes van de screen savers, waaromheen inmiddels een complete industrie is ontstaan. In essentie heeft een screen saver maar één doel: zorgen dat de gevoelige laag van het beeldscherm zo gelijkmatig mogelijk belast wordt, om zo lang mogelijk te voorkomen dat patronen die vaak op dezelfde plek op het scherm staan onuitwisbaar in het fosfor inbranden. Fervente WordPerfect-gebruikers weten daar alles van: er zijn talloze monitoren met rechts onderaan het brandmerk 'Dok 1 Pg 1 Rg 2,54c'. Gelijkmatige belasting kan twee dingen betekenen: een egaal scherm (overal altijd dezelfde belasting), of een willekeurig bewegend beeld, waardoor op ieder punt van het scherm steeds wisselend wordt aangesproken, maar de belasting voor alle punten gemiddeld gelijk is. Die strijd is vrijwel onmiddellijk door het bewegende beeld gewonnen. Sterren, vissen, krokodillen, komisch bedoelde teksten, zoeklichten, en zelfs blote vrouwen nemen bezit van het scherm zodra de gebruiker zijn hielen licht of een kopje koffie inschenkt, of een tijdje in gedachten naar zijn beeldscherm zit te staren.

In het Limburgse Beek moet Frank Hoen, inmiddels oprichter-directeur van het bedrijfje NETpresenter, tijdenlang hebben zitten staren naar die over het scherm voorbijtrekkende vissen en sterren, totdat hij een lumineus idee kreeg. Zou je in bedrijven met een lokaal netwerk die zinloze plaatjes niet door praktische informatie kunnen vervangen? Een volautomatisch mededelingenbord op elke PC, met verjaardagen, mededelingen van de baas, de spreuk van de dag en andere inlichtingen erop? Of misschien zelfs met complete presentaties? De Limburgers togen aan het werk.

Het resultaat heet NETpresenter 2.0, en het mag er zijn. Dat vond ook de jury van de wedstrijd 'Beste product van CeBIT '96', georganiseerd door het Amerikaanse blad BYTE op de CeBIT beurs in Hannover in maart, die het programma een van de drie finaleplaatsen in de categorie multimediatoepassingen gunde. CeBIT is de grootste beurs op het gebied van de informatietechnologie, en behalve NETpresenter dongen nog zo'n 450 andere produkten in tien categorieën mee naar een plaatsje op het erepodium.

NETpresenter is een mooi voorbeeld van een steeds belangrijker wordende tak van sport in de softwarewereld: het slim combineren van allerlei bestaande technieken en mogelijkheden tot iets nieuws en beters. Het programma is in essentie een combinatie van drie dingen: een screensaver die verschillende 'programma's' kan vertonen, een programma om snel fraai ogende presentaties mee te maken, en een stukje netwerktechnologie.

NETpresenter werkt onmiddellijk op elk Windows-netwerk, zonder geknoei aan de hardware. Ergens op een server staat de presentatie van de dag, en elke PC in het netwerk waarop NETpresenter is geïnstalleerd kijkt op gezette tijden even of er aan die presentatie iets veranderd is. Veranderingen en toevoegingen worden dan fluks van de server naar de eigen harde schijf van de PC gekopieerd. Verder hebben de PC's in het netwerk niets met de server van doen. Op die manier wordt minimaal beslag gelegd op de capaciteit van het netwerk, en loopt de presentatie sneller en soepeler. Doordat er veel aandacht is besteed aan een slimme scripttaal, blijft ook de omvang van presentaties op de harde schijf doorgaans binnen de perken. Heel wat gelikt ogende grafische effecten zijn zo in het programma ingebouwd dat een simpel tekstregeltje voldoet om ze te genereren.

Het maken en verbouwen van zo'n presentatie gaat met behulp van de montagemodule van NETpresenter, en ook die zit uitstekend in elkaar. In een wip zet je een eenvoudig mededelingenbord met verschillende schermen en effecten in elkaar. Complexe, gelikte presentatie kosten uiteraard meer moeite. Dat ligt echter niet aan de montagemodule, maar aan het brede scala van mogelijkheden: geluidsfragmenten, allerlei soorten plaatjes en zelfs MPEG-filmpjes kunnen van een presentatie deel uitmaken - voor dat multimediale karakter kreeg het programma nu juist zoveel waardering van BYTE. Die rijkdom noopt wel tot zelfbeheersing. Je moet er toch niet aan denken dat de directeur vanuit elke PC zijn employées telkens met donderende stem een productieve dag toewenst. Ten slotte, en dat kan heel nuttig zijn, kunnen er ook nog automatisch tekstgegevens uit externe bronnen in presentaties worden opgenomen: beursberichten, nieuws van het ANP of wat je maar wilt.

Maar een screensaver die zoveel informatie bevat, bijt zichzelf in de staart. Screensavers komen in actie als er een tijdje niets gebeurt, maar wie wil er voor essentiële informatie gaan zitten duimen draaien? Daarom kun je presentaties ook op commando in een eigen venstertje laten vertonen (of op een gewone televisie). Het is de droom van iedere Nick Leeson in de dop: gewoon je werk doen, terwijl de actuele beurskoersen in een hoekje van het scherm voorbijtrekken.

    • Rik Smits