Wit-Rusland en Rusland sluiten unie-akkoord

MOSKOU, 3 APRIL. De presidenten van Rusland en Wit-Rusland, Boris Jeltsin en Aleksandr Loekasjenko, hebben gisteren tijdens een plechtige bijeenkomst een integratie-akkoord geparafeerd, dat voorziet in de oprichting van een 'Gemeenschap van Soevereine Republieken' (GSR).

Op hetzelfde moment maakten betogers in de Wit-Russische hoofdstad Minsk Loekasjenko uit voor “verrader”.

Jeltsin en Loekasjenko prezen hun akkoord als “een beslissende stap voorwaarts” bij het herstel van banden die werden doorgesneden toen in 1991 de Sovjet-Unie werd ontbonden. Het akkoord over de GSR, waartoe ook andere landen kunnen toetreden, voorziet in “een diepgaande politieke en economische integratie, gebaseerd op de principes van soevereiniteit en gelijkheid van de lidstaten”. In het Russisch is overigens de afkorting van de Gemeenschap van Soevereine Republieken SSR; die afkorting lijkt sterk op de afkorting SSSR, waarmee vroeger de Sovjet-Unie werd aangeduid.

In de GSR behoudt elke lidstaat zijn staatssoevereiniteit, onafhankelijkheid, territoriale integriteit, vlag, wapen en volkslied. De twee landen komen in het akkoord overeen hun buitenlands beleid, de grensbewaking en het militaire beleid te coördineren. Eind 1997 moeten de economische hervormingen zijn gecoördineerd en moet sprake zijn van een gemeenschappelijke markt met vrije beweging van goederen, diensten, kapitaal en arbeid, moeten de belasting- en investeringsregels zijn gecoördineerd en moet sprake zijn van een douaneunie. Eind dit jaar al moet er een gemeenschappelijk transport- en energiesysteem bestaan met gelijke tarieven. Verder moeten door de coördinatie van het monetaire, budgettaire en kredietsysteem de voorwaarden worden geschapen voor een gemeenschappelijke munt. De GSR wordt bestuurd door een Opperste Raad met de staats- en regeringsleiders en parlementsvoorzitters van beide landen. Er komt ook een gezamenlijk parlement, met evenveel leden uit beide landen.

In Minsk gingen gisteren 25.000 nationalisten de straat op voor een - overigens verboden - demonstratie tegen het integratie-akkoord. Ze maakten Loekasjenko uit voor “verrader” en riepen leuzen als “Redt Wit-Rusland” en “De onafhankelijkheid is niet te koop”.

De president van Kazachstan, Noersoeltan Nazarbajev, heeft gisteren gezegd dat zijn land niet zal toetreden tot de Russisch-Wit-Russische unie. Hij uitte zich ook sceptisch over de vraag of andere ex-Sovjet-republieken zullen toetreden. De president van de Oekraïne, Koetsjma, maakte gisteren duidelijk voorstander te zijn van nauwe economische banden met Rusland, maar hekelde andere pogingen om weer tot een unie te komen. “Pogingen om de USSR te doen herleven hebben geen toekomst”, aldus Koetsjma. “Ons strategisch doel is dichter bij de Europese structuren te komen. Integratie met Europa is onze bewuste keus.” (Reuter, AP, AFP)