Overdreven bescheidenheid Kasparov

AMSTERDAM, 2 APRIL. Al moest Kasparov de overwinning in het VSB-toernooi met Topalov delen, hij was in een uitstekend humeur. “U bent gewend aan toernooioverwinningen“, werd tijdens de prijsuitreiking tegen hem gezegd. Nee, nee, vond Kasparov, hij had al bijna een jaar lang geen toernooi gewonnen, hij wist bijna niet meer hoe het voelde, en zijn nederlaag in de eerste ronde tegen Topalov had zijn somberste vermoedens bevestigd.

Een beetje overdreven bescheiden. Zijn laatste toernooioverwinning was in juni vorig jaar en in de tussentijd had hij maar één toernooi gespeeld dat hij niet had gewonnen. Maar reden tot tevredenheid was er wel. Een eerste plaats, al was het gedeeld. Kroonprins Kramnik, die tot dit toernooi gelijk met hem op de wereldranglijst stond, had hij twee punter achter zich gelaten, en hij had verreweg het mooiste schaak van alle deelnemers laten zien.

Ook in de laatste ronde. Het stukoffer dat hij tegen Gelfand op de zeventiende zet bracht, werd door velen riskant gevonden. Maar Kasparov denkt anders. Gestuit worden in zijn aanvalsdrift, dat vindt hij riskant, materiaal offeren niet. Voor hem is agressief en defensief schaak in feite hetzelfde. Gelfand gaf een paar zetten later het stuk terug, bleef redelijk op de been, maar hield toch moeilijkheden. In tijdnood maakte hij een fout die tot een snelle nederlaag leidde. Wie zou niet in tijdnood zijn gekomen als hij zo werd aangevallen?

Dat Topalov ook zou winnen leek lang onwaarschijnlijk, want tegen hem had Piket een eindspel bereikt waarin hij nauwelijks slechter stond en zelfs even - al te optimistisch - op winst ging hopen. Helaas, Piket moest weer teveel zetten in te weinig tijd doen. Op de veertigste zet, de laatste voor de eerste tijdcontrole, maakte hij de fout die hij achteraf beslissend vond. Zo bleef hij op de voorlaatste plaats, een half punt voor Timman. Bij Timman kreeg je dit toernooi de akelige indruk dat hij ging wennen aan het ongeluk. Hij leek helemaal niet meer geschokt. Graag bereid om aan belangstellenden zijn verliespartijen vriendelijk te demonstreren, in plaats van als een gewonde wolf het volk weg te grauwen.

Behalve bij Kasparov en Topalov was er gisteren weinig te beleven. Short-Kramnik remise na twintig minuten. Niet eens van tevoren afgesproken, maar spontaan ter plekke geboren vredelievendheid. Seirawan-Timman was ook niet veel bijzonders. Anand-Lautier leek in het begin veelbelovend, maar Anand, die in de vorige vier ronden 3,5 punt had gehaald, was kennelijk tevreden met zijn miraculeus herstel en drong niet aan. In het begin had hij zich laten ontvallen dat zijn gedachten elders waren, en op de prijsuitreiking werd onthuld waar dat misschien geweest kan zijn. Over enkele maanden hoopt hij in het huwelijk te treden. Een avontuur zoals weinig westerlingen het nog kennen, want hij doet het op de traditionele manier, met een vrouw die door zijn ouders is uitgezocht en die hij tot voor kort nog nooit ontmoet had.

Dit tiende VSB-toernooi was met zijn vele winstpartijen het mooiste van allemaal en het was ook het laatste. 'Herpositionering van de VSB-bank binnen een groter samenwerkingsverband', dat schijnt de boosdoener te zijn. Het verwende Amsterdamse schaakpubliek voelde zich als een in de steek gelaten kind dat een troostende formule krijgt aangereikt die het later, als het groot is, misschien zal begrijpen.

Wit Kasparov-zwart Gelfand 1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 a7-a6 6. Lf1-e2 e7-e5 7. Pd4-b3 Lf8-e7 8. 0-0 0-0 9. Kg1-h1 Pb8-c6 10. f2-f4 a6-a5 11. a2-a4 Pc6-b4 12. Le2-f3 Dd8-b6 13. g2-g4 e5xf4 14. Lc1xf4 Pf6-d7 15. Pb3-d4 g7-g6 Bijna iedereen zou dat automatisch spelen. Achteraf dacht Kasparov dat Gelfand had moeten proberen om zonder deze zet uit te komen: 15...Pe5 16. Pf5 Lxf5 17. exf5 Tfe8 16. Lf4-h6 Tf8-e8 17. Pd4-f5

Daar gaat hij. Zwart kan het offer niet weigeren. 17...g6xf5 18. g4xf5 Le7-f6 Met 18...Lf8 19. Dd2 Dd8 kon hij zich aan zijn materiaal vastklampen. 19. Tf1-g1+ Kg8-h8 20. Dd1-d2 Pd7-e5 21. Dd2-g2 Pe5-g6 22. f5xg6 f7xg6 23. Tg1-f1 Lf6-g7 24. Lh6xg7+ Kh8xg7 25. Ta1-d1 Lc8-d7 26. Dg2-g3 Te8-e5 27. Lf3-g2 Misschien beter 27. Le2, vond Kasparov, omdat dan 27...Tf8 niet gaat wegens 28. Dxe5+ 27...Pb4xc2 Nu had zwart in ieder geval 27...Tf8 moeten doen, al blijft wit beter staan. 28. Pc3-d5 Db6-d8 29. Dg3-f2 Pc2-b4 30. Pd5-b6 Ld7-g4 31. Df2-f7+ Kg7-h8 32. Pb6xa8 Lg4xd1 33. Tf1xd1 Dd8xa8 34. Df7-f6+ Kh8-g8 35. Td1xd6 Te5-e8 36. Td6-d7 Zwart gaf op.