Rusland staakt alle militaire operaties in Tsjetsjenië

MOSKOU, 1 APRIL. Rusland heeft vannacht om middernacht de gevechtshandelingen in Tsjetsjenië gestaakt. Het zal in de naaste toekomst zijn troepen terugtrekken uit gebieden in Tsjetsjenië die rustig zijn en hoopt dat “indirecte besprekingen” met de Tsjetsjeense separatisten tot een vreedzame oplossing van het probleem zullen leiden. De maatregelen maken deel uit van een 'vredesplan' dat president Jeltsin gisteravond op de Russische televisie ontvouwde.

Jeltsin maakte gisteren in een langverwachte televisietoespraak het vredesplan over Tsjetsjenië - “het grootste probleem van Rusland” - bekend dat hij eerder in maart aan zijn Veiligheidsraad had voorgelegd. Het vredesplan voorziet in een eenzijdig staakt-het-vuren, in een geleidelijke terugtrekking van de troepen uit 'rustige' gebieden, en in indirect overleg met de rebellen van de Tsjetsjeense president, Dzjochar Doedajev. Dit laatste is tot dusverre steeds uitgesloten. Jeltsin herhaalde gisteren dat onafhankelijkheid voor of afscheiding van Tsjetsjenië niet mogelijk is. Ook een volledige terugtrekking van de Russische troepen uit Tsjetsjenië zit er niet in, zo maakte Jeltsin duidelijk.

Hij zei bovendien dat de Russische troepen zullen reageren als ze worden aangevallen. “We zullen zonder twijfel geen terroristische acties tolereren en daar adequaat op reageren”, aldus Jeltsin. Hij zei dat militaire acties echter geen substituut voor overleg kunnen zijn en dat er in de naaste toekomst “vrije en eerlijke parlementsverkiezingen” in Tsjetsjenië moeten worden gehouden; pas daarna moet met de nieuwgekozen Tsjetsjeense autoriteiten worden gesproken over de toekomstige status van Tsjetsjenië - het moeilijkste probleem in de Tsjetsjeense kwestie. In uitlatingen tegenover Russische journalisten herhaalde de president daarna dat Moskou “nooit” zal instemmen met Tsjetsjeense onafhankelijkheid, maar dat Rusland bereid is tot ver gaande autonomie voor de landen van de noordelijke Kaukasus.

Het vredesplan van de Russische president komt elf weken voor de Russische presidentsverkiezingen. Jeltsin heeft meer dan eens gezegd te weten dat de oorlog in Tsjetsjenië zijn kansen om te worden herkozen aanzienlijk beperkt en volgens waarnemers is dat het belangrijkste motief achter het plan.

Pagina 5: Scepsis over vredesplan van Jeltsin

Woordvoerders van de Tsjetsjeense rebellen maakten gisteren direct duidelijk dat het vredesplan wat hen betreft niets uitmaakt. Doka Machajev, een van de belangrijkste legerleiders van de Tsjetsjenen, zei dat “we het ergste verwachten” en dat “we niet verwachten dat de oorlog wordt beëindigd”.

Ook politici en de Russische bevelhebber in Tsjetsjenië reageerden sceptisch op Jeltsins rede. De laatste, generaal Vjatsjeslav Tichomirov, zei dat het “onmogelijk” is de gevechtshandelingen in Tsjetsjenië onmiddellijk na Jeltsins toespraak te staken.

Terwijl de president gisteren op de Russische televisie zijn vredesplan uiteenzette, bombardeerden Russische gevechtshelikopters gisteravond doelen in Tsjetsjenië, zoals het dorp Gojskoje, dertig kilometer ten zuiden van de hoofdstad Grozny. De afgelopen week hebben de Russische troepen in Tsjetsjenië een groot aantal dorpen bestookt. Daarbij zijn volgens de Tsjetsjenen honderden burgers om het leven gekomen. Voor zover bekend zijn de bombardementsvluchten op Gojskoje na middernacht gestaakt. Russische persbureau's meldden vandaag dat bij de gevechten in Tsjetsjenië gisteren 28 Russische militairen zijn gesneuveld en 75 gewond zijn geraakt.

De Amerikaanse regering heeft positief gereageerd op Jeltsins initiatief. “We wachten al heel lang op een vreedzame regeling van dit conflict”, aldus een woordvoerder van het Witte Huis. Het afgelopen weekeinde had de woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken Burns de Russen nog “excessief geweld” in Tsjetsjenië verweten. (Reuter, AP, AFP)