Extreem-rechts na reünie Leerdam sloot in gejaagd

LEERDAM, 1 APRIL. Circa zeventig aanhangers van extreem-rechtse partijen hebben zaterdag gedemonstreerd in Leerdam. Na afloop van de demonstratie braken korte tijd relletjes uit. Daarbij arresteerde de politie twee tegenstanders wegens mishandeling en openlijke geweldpleging. De politie arresteerde verder vier mensen wegens verboden wapenbezit.

Leden van de CD, CP'86 en de Nederlandse Volksunie (NVU) herdachten afgelopen zaterdag in Leerdam de 'Slag bij Kedichem'. In dit nabijgelegen dorp voerden de Centrumdemocraten en de Centrumpartij tien jaar geleden fusiebesprekingen, toen tegenstanders rookbommen naar binnen gooiden. Het hotel brandde af en het huidige Tweede-Kamerlid W. Schuurman (CD) verloor daarbij een been.

Burgemeester Van Veelen van Leerdam had de CD en CP'86 geen toestemming gegeven voor een herdenking bij hotel Cosmopolite in Kedichem. Dankzij een noodverordening was dit dorp vrijdag en zaterdag van de buitenwereld afgesloten. Wel mochten de extreem-rechtsen zich verzamelen op het dr. Reilinghplein in Leerdam. Daar werden 250 demonstranten verwacht, reden waarom de politie -versterkt met pelotons van de Mobiele Eenheid- eenzelfde aantal had ingezet. Ook hing er de hele dag een helikopter boven Leerdam.

De aanhangers van CD en CP'86 mochten zaterdag vanaf twaalf uur gedurende een uur op het plein demonstreren. Leiders van beide partijen, waaronder CD-partijleider H. Janmaat hielden toespraken. Janmaat hekelde de achteruitgang van het onderwijs in Nederland. “Dat komt omdat al het geld naar het onderwijs voor nieuwkomers gaat”, aldus Janmaat.

De relletjes braken uit toen de laatste aanhangers van extreem-rechts het plein verlieten. Autochtone en allochtone demonstranten glipten door het politiekordon. Een skinhead kon zijn auto niet op tijd bereiken, vijf anderen werden vanaf een treinperron de sloot ingejaagd.

De manifestatie Leerdam bekent Kleur, die 's middags was georganiseerd als tegenhanger van extreem rechts, mislukte. Demonstranten floten de sprekers uit en eisten de vrijlating van de twee tegenstanders van extreem-rechts die 's ochtends waren opgepakt. Uiteindelijk werden zij onder druk van de demonstranten vrijgelaten. Vervolgens eisten de demonstranten uitleg van burgemeester Van Veelen over het toestaan van de demonstratie van CD en CP'86. Toen de burgemeester verscheen, werd hij met eieren bekogeld.

's Ochtends had Van Veelen nog verklaard dat de demonstratie een aanzet moest zijn tot discussie over de vraag “hoe we deze samenleving willen inrichten”. Verder noemde hij het een signaal naar de burger, “want de overheid kan deze discussie niet alleen voeren”.

De burgemeester verklaarde 's ochtends ook dat de politie direct in actie zou komen als er racistische leuzes zouden klinken. Enkele jonge aanhangers van CP'86 riepen aan het eind van de demonstratie 'Eigen volk eerst', maar medebetogers legden hen snel het zwijgen op. De politie trad niet op toen aanhangers van de NVU en enkele Duitse demonstranten het plein betraden met de vroegere Duitse rijksvlag en een NSB-vlag met de zogenoemde wolfsangel.

In het Limburgse Echt heeft de politie zaterdag zeventien rechts-extremisten aangehouden die illegaal demonstreerden. Volgens een woordvoerder van de politie riepen zij rascistische leuzen. Voor de demonstratie was geen vergunning aangevraagd.