Kamer wil meer toezicht op zelfstandige energiebedrijven

ROTTERDAM, 30 MAART. De Tweede Kamer-fracties van de PvdA, VVD, D66 en het CDA willen meer toezicht op de verzelfstandigde elektriciteitsbedrijven. Dat hebben de fractiewoordvoerders voor energie gisteren desgevraagd gezegd.

De aard van het toezicht moet nog nader worden uitgewerkt. In Groot-Brittannië en de Verenigde Staten houden zogeheten 'regulators', die benoemd zijn door de volksvertegenwoordigers, toezicht op zelfstandige energiebedrijven.

Maandag debatteert de Tweede Kamer over de Derde Energienota. Daarin bepleit minister Wijers (Economische Zaken) onder andere verder gaande marktwerking voor de elektriciteitsbedrijven. Concurrenten zouden toegang moeten krijgen tot het net. Maar volgens het PvdA-Kamerlid Crone kan meer marktwerking voor de elektriciteitsbedrijven leiden “tot machtsmisbruik omdat deze bedrijven hun leveringsmonopolie behouden”. De elektriciteitssector beslaat twee procent van het bruto nationaal produkt.

De energienota laat in het midden wat er met het elektriciteitsnet zal gebeuren. Crone vindt dat dit net onafhankelijk moet worden beheerd zodat alle concurrenten onder gelijke voorwaarden toegang krijgen. De beheerder kan algemeen geldende voorwaarden stellen. De geleverde energie zou bijvoorbeeld voor een deel milieuvriendelijk geproduceerd kunnen worden. Nu is het net in het bezit van de toeleverende elektriciteitsbedrijven.

Voorlopig kunnen alleen grootverbruikers van de concurrentie profiteren. De tariefstijging voor gebonden kleine gebruikers zou daarom volgens Crone beneden de inflatie moeten blijven: inflatie minus de gemiddelde produktiviteitsstijging. Wel moet buitenlandse concurrentie worden geweerd als die landen Nederlandse producenten niet op hun net toelaten. Anders zouden bedrijven uit het buitenland hun overtollige produktie op de Nederlandse markt dumpen.

Ook het D66-Kamerlid Jorritsma-van Oosten wil meer toezicht en loskoppeling van het net van de elektriciteitsproducenten. De CDA'er Lansink betwijfelt of meer marktwerking wel nodig is voor “belangrijke nutsvoorziening”. Volgens hem staat marktwerking op gespannen voet met “duurzame produktie”. Maar als de vrije markt wordt doorgevoerd, moet er scherper toezicht uitgeoefend worden door een onafhankelijk lichaam.

De VVD pleit ook voor onafhankelijk toezicht maar staat kritischer tegenover een open elektriciteitsmarkt dan de PvdA. De VVD'er Blaauw vreest de concurrentie van giganten uit het buitenland.