IGOR IS HET MANNETJE IN FRIESLAND

Van Catalonië naar Friesland, van Johan Cruijff naar Foppe de Haan, van wereld- naar provincieclub. Igor Korneev (28) verruilde vorige maand FC Barcelona voor SC Heerenveen. “Het is belangrijk dat ik nu voetbal, waar dat ook is.”

Van Friesland had hij nog nooit gehoord, laat staan van SC Heerenveen. Pompeblêdden, schaatsen en ùs Abe? Igor Korneev haalt de schouders op. “Abe Lenstra? Nee, ik weet niet wie dat is. Of is dat toevallig die man van dat beeldje voor het stadion?” Op de bevestiging volgt een verlegen glimlach.

Korneev zegt zich al thuis te voelen in het polderland. “Friesland is een mooie provincie. Ik woon sinds kort in Langweer, een klein dorp aan een meer. Heel mooi. Daar geniet ik.”

Genieten doet de gedrongen Rus met de ijsmuts die ochtend ook op de training. De straffe wind kan zijn spelvreugde en werklust niet verstoren. Verbeten gaat hij de duels aan met zijn ploeggenoten. Bijna achteloos demonstreert hij zijn traptechniek. Trainer Foppe de Haan kijkt goedkeurend toe. “Als je hem een pass ziet geven, dan denk je: goh, wat kan voetbal toch simpel zijn.”

De Haan koestert zijn aanwinst. “'t Is een mannetje, hoor. Een echte persoonlijkheid. Zowel binnen als buiten de lijnen. De laatste maanden speelden wij toch een beetje gejaagd door de wind, zo van hupsakee die bal naar voren. Met Igor in de ploeg zit er meer voetbal in ons spel.”

Korneev speelde vorige week zijn eerste volledige wedstrijd voor Heerenveen. De 28-jarige spelverdeler stond voor eigen publiek aan de basis van de 5-1 overwinning op Fortuna Sittard. Het verdienstelijke optreden maakte een einde aan een voetballoze periode. Afgelopen zomer raakte de wisselspeler bij Barcelona op een zijspoor. Onderhandelingen tussen de leiding van de Spaanse topclub en de Rus over een verlenging van zijn contract liepen vast.

Korneev overspeelde zijn hand. “Barcelona bood een eenjarig contract met een optie voor nog eens twee seizoenen. Maar ik wilde zekerheid en gaf de voorkeur aan een contract voor drie jaar. Daarom heb ik het aanbod niet geaccepteerd”, legt hij uit in vloeiend Spaans.

Zijn eigen koppigheid stemt hem nog altijd bitter. “Mischien is het wel de grootste fout in mijn sportieve carrière geweest.” Een onzekere periode brak aan. “Uit Spanje kreeg ik verschillende aanbiedingen, maar die waren allemaal afkomstig van ploegen uit de onderste regionen van de Primera División. Daar had ik geen trek in. Ik wilde wachten totdat een betere club zich meldde.”

Clubs als FC Nantes, Torino en RWD Molenbeek dongen naar zijn gunsten. Tot een overeenkomst kwam het echter niet. “Ondertussen vloog de tijd voorbij. Op een gegeven moment kreeg ik genoeg van het wachten. Een voetballer wil voetballen.” Trots weerhield Korneev ervan alsnog in te gaan op het aanbod van Barcelona. “Als ik eenmaal nee heb gezegd, zeg ik geen ja meer. Onderhandelen is een serieuze zaak, geen infantiel spelletje.”

Uiteindelijk verloste SC Heerenveen hem uit zijn lijden. De Friese club was op zoek naar een nieuwe aanvaller. Uitgerekend Johan Cruijff bracht hem in contact met de ambitieuze club uit het noorden. De coach van Barcelona prees de Moskoviet aan bij golfvriend Riemer van der Velde, voorzitter van Heerenveen. “Toen die aanbieding kwam, hoefde ik geen twee keer na te denken.”

SC Heerenveen. Een naam die op het eerste gezicht misstaat in het rijtje Spartak Moskou, CSKA Moskou, Español en Barcelona. Het lijkt even wennen. Hansma, De Visser en Swager in plaats van Hagi, Guardiola en Romario. Korneev ziet dat anders. Op kordate toon: “Heerenveen is geen stap terug. De club waarvoor ik speel moet ambities hebben. Het mag niet zo zijn dat winst of verlies onbelangrijk is. Het niveau in Nederland is tamelijk hoog. Kijk maar naar de prestaties van Ajax, PSV Eindhoven en Feyenoord in de Europa Cup.”

Korneevs ambities lopen parallel met die van Heerenveen, zo benadrukt hij. “Ik wil elke wedstrijd winnen. Dat wil Heerenveen ook, net als Barça. Alleen is de druk hier minder. Voetbal is niet overal hetzelfde, maar je moet het waar dan ook op dezelfde manier benaderen.” Voor de wedstrijden van Heerenveen klinkt het Friese volkslied door het Abe Lenstra-stadion. “Dat is heel mooi”, zegt Korneev. “Het is net alsof je een internationale wedstrijd speelt, want normaal hoor je volksliederen alleen bij het nationale elftal.”

Heerenveen wil volgend jaar Europees voetbal spelen. “Ik ook”, zegt Korneev. “Daarom is de wedstrijd van vanavond tegen NAC voor ons misschien wel de belangrijkste wedstrijd van het seizoen.” De Friezen hebben net als de Brabanders 43 punten uit 27 wedstrijden en delen daarmee de vierde plaats. Met nog zeven wedstrijden te gaan is de wedstrijd vanavond een zogenaamde 'zespunten wedstrijd' in de strijd om een plaats in het UEFA-Cuptoernooi. “We kunnen een grote stap in de goede richting zetten als we winnen.”

Desondanks lijkt Heerenveen geen bewuste keuze, eerder een tussenstation. Een uit nood geboren beslissing. Veertienvoudig international Korneev heeft zijn zinnen gezet op een rentree in de Russische nationale ploeg waar hij bij de EK'92 en de WK'94 deel van uitmaakte.

“Zoals iedereen weet begint over ruim twee maanden het EK in Engeland. Het is belangrijk dat ik nu speel, waar dat ook is. Ik heb daarover gesproken met de bondscoach. Hij heeft me gezegd dat hij me over een tijdje zal bellen om te kijken hoe ik ervoor sta. Elke dag voel ik me beter, maar het goede moment is er nog niet. Ik ben nog niet honderd procent.”

In zijn contract met de Friese subtopper liet hij een ontsnappingsclausule opnemen. Zodra een andere club zich meldt, mag hij voor een miljoen gulden tussentijds vertrekken.

Mede daarom blijven zijn Russische vrouw en zijn zoontje voorlopig in Barcelona wonen. In zijn hart heeft Korneev geen afscheid genomen van Spanje, het land dat sinds 1991 min of meer zijn tweede vaderland is. Nou Camp noemt hij nog altijd het meest vermaarde stadion ter wereld, een voetbaltheater waarbij het Abe Lenstra-stadion in het niet valt. Met een blik op het onderkomen van Heerenveen: “Dit is nog geen zevende van het Nou Camp, maar dat geeft niet. Velden zijn overal hetzelfde. Bovendien sluit ik mezelf af van emoties zodra ik op het veld sta.”

Zijn emoties bewaart hij voor de Catalaanse hoofdstad. “Ik heb een goede tijd gehad in Barcelona. Ik heb er nog veel vrienden en bekenden. De Spaanse taal wil ik niet verleren. Dat mag mijn zoon van drieëneenhalf ook niet. Hij moet zijn schooljaar afmaken. Daar hecht ik veel waarde aan. Je moet er voor oppassen dat je zo'n kind op jonge leeftijd uit zijn omgeving weghaalt. Na de zomer kijken we wel weer verder.”

De heimelijke liefde voor Catalonië ten spijt, zijn ware afkomst verloochent hij niet. Een Rus is trots op zijn vaderland. Korneev vormt geen uitzondering op de regel. Hij is begaan met het lot van zijn geboorteland. “Ondanks de chaos in Rusland weten wij Russen altijd te overleven.”

Achtentwintig jaar geleden werd Korneev in Moskou geboren. “Ik groeide op met mijn moeder en mijn vier jaar jongere broertje. Zonder vader. Na de scheiding van mijn ouders heb ik hem nooit meer gezien. Wij waren arm noch rijk, een modaal gezin. Mijn moeder werkte in een supermarkt. Ik had als kind geen duidelijk doel voor ogen. Op jonge leeftijd weet je niet precies wat je wilt doen. Maar als je van voetbal houdt, ga je het steeds vaker doen.”

Via een sportschool belandde hij op zeventienjarige leeftijd bij Spartak Moskou. Na drie seizoenen vertrok hij naar stadgenoot CSKA. De perestrojka opende ook voor hem de weg naar het buitenland. Op 23-jarige leeftijd belandde hij bij Español, de tweede club van Barcelona. Korneev maakte daar indruk op Johan Cruijff. Na drie jaar Español vertrok hij naar aartsvijand FC Barcelona. Cruijff maakte indruk op Korneev. “Hij is een vakman. Maar vrienden zijn wij niet.”

Landgenoten als Aleinikov, Zavarov en Dasajev vertrokken al eerder naar het buitenland. Zonder al te veel succes. In het westen konden zij hun faam, opgebouwd in de toenmalige Sovjet-Unie, maar zelden waarmaken. “De overgang van Rusland naar Europa is radicaal. De oude garde was daar moeilijk tegen bestand. Zij konden zich niet aanpassen. In landen als Italië en Spanje worden prestaties geëist. Zowel van pers als publiek. Die druk was voor hen misschien te groot.”

Korneev rekent zichzelf tot de nieuwe generatie voetballers uit Rusland. De Rus blijkt niet voor niets een modieuze verschijning. Hij draagt een lange zwarte jas en een nette beige broek. Niet de kleding die je verwacht bij een Russische voetbalprof. “Wij hebben andere ideëen. Moderne denkbeelden. Niet iedereen kan zich aanpassen. Je moet de taal en de gewoontes overnemen. Jezelf in een andere cultuur storten. Dat is een kwestie van mentaliteit. Dat is niet altijd even makkelijk.”

Korneev zegt naast Spaans ook Nederlands te willen leren. De Friese boekwinkels heeft hij al afgestruind op zoek naar een Spaans-Nederlands woordenboek. “Het Nederlands moet daar fonetisch in staan, anders heb ik er niets aan. De uitspraak is zo moeilijk.” Voorlopig redt Korneev zich in gebroken Engels.

Een voetbalavontuur in Europa is een grote stap voor Rus, benadrukt hij nog eens. “Je moet in Rusland gewoond hebben om te begrijpen hoe groot de verschillen zijn tussen daar en hier.”

De gebrekkige mentaliteit is het nationale team van Rusland herhaaldelijk opgebroken bij grote internationale toernooien. “Individueel is Rusland altijd heel sterk. Maar het was nooit een team. Altijd waren er problemen. Met de bond of met de sponsor. Altijd was er wel iets anders dan voetbal. Doordat we ons meer bezig hielden met bijzaken vielen de resultaten doorgaans tegen. Teams die zich alleen met voetbal bezighouden presteren altijd beter.”

Spelen voor het nationale team beschouwt Korneev niettemin als de hoogste eer. “Iedere keer als ik het Russische shirt draag, krijg ik een speciaal gevoel. Het betekent iets om de kleuren van mijn vaderland te verdedigen. Misschien is dat voor de Friezen een beetje hetzelfde als zij hier luisteren naar hun volkslied voor een thuiswedstrijd.”