As far as Japan

T/m 21 april. KW 14, Verwerstraat 20, 's-Hertogenbosch; NBKS, Reigerstraat 16, Breda. Di t/m zo 13-17u. Catalogus ƒ 20,-

Delfts Blauw lijkt wel hèt symbool voor culturele assimilatie. Ook op de tentoonstelling As far as Japan over de invloed van de Japanse cultuur op Nederlandse kunstenaars, kom je geschilderde tegeltableaus tegen. Zo combineert de Amsterdamse schilder Hugo Kaagman op één doek Hollandse tegels met tempels, geisha's en andere typisch Japanse motieven. In het kielzog van Rob Scholte en Harald Vlugt werkte Kaagman mee aan de replica van Huis ten Bosch in Nagasaki die onlangs werd geopend. Behalve dit drietal zijn nog twaalf andere schilders, beeldhouwers, fotografen en keramisten geselecteerd uit een groep van 150 kunstenaars, die reageerden op een oproep van Marjan Teeuwen van het kunstenaarsinitiatief KW 14 in Den Bosch. Daarnaast nemen ook twee Japanners, die in Nederland werkzaam zijn, deel aan de tentoonstelling.

Direct aan het begin van de expositie, in een voormalige tandartswoning in het centrum van Den Bosch, tekenen zich twee tendensen af. In de wachtkamer links van de ingang is de installatie Oceaan van het niets van Marijan Geluk duidelijk geënt op Japanse Zentuinen. Tegenover de verstilling en verfijning van de traditionele cultuur, hangen in een kamer aan de andere kant van de gang de ikonen van de moderne metropool, zoals handgeschilderde reclameborden van de Japanse middenstand die Scholte kopieerde.

Op de wandeling door het huis kom je veel oppervlakkige Japanse symbolen tegen: geisha's, de Fuji-berg, kale boompjes en bloesemtakken. Ook in Breda, waar een deel van de expositie plaatsvindt, is dit het geval. Zo is de grijze schaal van Barbara Nanning met het regelmatige patroon van aangeharkte Zentuinen weliswaar mooi, maar het blijft een cliché. Hoe zou een tentoonstelling van Japanse kunstenaars er uit zien na een bezoek aan Holland Village in Nagasaki? Gele klompjes en dito kaas?

Toch zijn er ook kunstenaars, die door intensief contact tot een meer persoonlijke interpretatie komen van Japan. Alexander Lichtveld bijvoorbeeld maakte van grijze keramiek een wonderlijke 'capsule-cycloop' en Mark Brusse een humoristische Secret Garden, bestaande uit een simpel houten buffet waarop (varkens)koppen van rood aardewerk zijn uitgestald. De Japanse Tomoko Baba (1969) die sinds acht jaar in Nederland woont, hing aan een rek van bamboestokken en touw trossen zwart verbrande bananen die een fijn aroma verspreiden.