Adriana Varejão

T/m 16 april. Galerie Barbara Farber, Keizersgracht 265, Amsterdam. Di t/m za 13-18u. Prijzen ƒ 14.500 tot ƒ 23.500

De Braziliaanse Adriana Varejão (1964) schilderde twee ouderwetse portretten na maar op de plaats van één oog zit nu een diepe, gapende wond. Met een loep kun je de verwijderde oogbollen inspecteren die voor de portretten opengeklapt op een glazen tafeltje liggen. Uit de inspectie blijkt dat de installatie Tea and Tiles die recht tegenover de portretten is opgesteld, minder onschuldig is dan je op het eerste gezicht zou denken. Twee witte stoeltjes en een tafeltje staan voor een doek waarop een mozaïek van blauwe tegelfragmenten uit Delft, China en Portugal is geschilderd. Alleen een theekopje met rode vloeistof verwijst nog naar het drama dat zich hier tussen een man en een vrouw heeft afgespeeld.

Schilderijen van Adriana Varejão waren in 1989 voor het eerst te zien in het Stedelijk Museum op de groepstentoonstelling UABC. Op deze presentatie van jonge kunstenaars uit Zuid-Amerika trokken haar pasteuze, duidelijk op de barok geïnspireerde doeken de aandacht. Verfmaterie en verleden spelen een belangrijke rol in de zes nieuwe werken op de expositie, getiteld The Banquet, bij Galerie Barbara Farber in Amsterdam. Zo is Entrance Figure opgebouwd uit bedrieglijk echt geschilderde tegels. Ook hier lopen zeventiende-eeuwse Hollandse en barokke, Portugese motieven door elkaar. Is de figuur een symbool voor de verwerking van Europese invloeden in Zuid-Amerika en suggereren de witte plekken dat er ruimte bleef voor een eigen accent? Zo bezien lijkt culturele beïnvloeding een betrekkelijk vreedzaam proces.

Veel heftiger gaat het toe op Varejão's schilderij Meat in the Frans Post way. De Nederlandse schilder Frans Post (1612-1680) reisde omstreeks 1640 mee in het gevolg van prins Johan Maurits naar Brazilië om daar het landschap vast te leggen. Een door Varejão gekopiëerd doek van Post wordt letterlijk opgevreten: op vier porseleinen bordjes naast dit werk liggen met bloed besmeurde happen uit het schilderij klaar voor consumptie.

De knappe techniek en originele vorm waarin Varejão haar kleurrijke verhalen opdist, maken The Banquet tot een belevenis.