VVD: meer macht beleggers medicijn tegen debacles

AMSTERDAM, 28 MAART. De afgelopen tien jaar zijn er teveel grote Nederlandse bedrijven ten onder gegaan omdat de aandeelhouders door wettelijke beknotting van hun invloed geen vuist konden maken om verandering af te dwingen. Daarom moet deze wettelijke beperking worden versoepeld en moeten aandeelhouders meer zeggenschap krijgen in bedrijven die aan de Amsterdamse effectenbeurs zijn genoteerd, vindt VVD-kamerlid drs H. Voûte.

De laatste tien jaar is 11 procent van de bedrijven op de Amsterdamse effectenbeurs waarin aandeelhoudersmacht niet of nauwelijks bestaat, failliet gegaan, zo zei Voûte vanmiddag tijdens een forum in Utrecht. In grote Nederlandse bedrijven, de zogeheten structuurvennootschappen, ligt de feitelijke macht bij de directie en bij de raad van commissarissen, die de directie benoemt en door een systeem van coöptatie ook in eigen vacatures voorziet. Ongeveer de helft van de ondernemingen die aan de Amsterdamse effectenbeurs zijn genoteerd zijn zulke structuurvennootschappen.

Voûte - het eerste kamerlid dat zich over de zeggenschapsdiscussie tussen beleggers, ondernemers en de beurs uitlaat - pleit naast grotere zeggenschap voor aandeelhouders ook voor strakker toezicht op de directie door de commissarissen. De effectenbeurs heeft twee weken geleden een commissie van prominente beleggers, ondernemers en experts benoemd onder leiding van ex-bestuursvoorzitter drs J. Peters van verzekeraar Aegon om met voorstellen te komen voor grotere invloed van aandeelhouders.

VVD-kamerlid Voûte wil de zittingstermijn van commissarissen met een jaar verkorten tot drie jaar en commissarissen niet langer dan drie termijnen in functie laten. “Er dreigt een gevaar dat er te weinig 'vers bloed' in de raden van commissarissen komt”, vindt Voûte. “In Nederland kunnen commissarissen nog steeds langer dan twintig jaar blijven zitten. Zij beslissen over de bestuurders en kiezen dus naar hun voorkeur, omgekeerd mogen de bestuurders nieuwe commissarissen voordragen. Die kandidaten zullen weer de bestuurders welgezinden zijn.”

Voûte wil dat minister Zalm van Financiën niet in lijdzaamheid toeziet nu steeds meer bedrijven bevriende banken en verzekeraars tegen sterk gereduceerde prijzen stemmenmacht op een aandeelhoudersvergadering geven. Zalm heeft juist meer mogelijkheden geschapen dat bedrijven in Nederland tegen de zin van de directie kunnen worden overgenomen door andere ondernemers. De afgelopen weken hebben diverse bedrijven goedkope zogeheten preferente aandelen geplaatst bij bevriende partijen. Het stemrecht daarop is even groot als dat op een gewoon aandeel. Volgens Voûte zijn zulke preferente aandelen een onneembare beschermingswal, en moet deze praktijk worden beëindigd.