Liberale Mufti wordt geestelijk leider sunnieten

KAIRO, 28 MAART. De als flexibel en tolerant beschouwde Groot-Mufti van Egypte, sjeik Mohammad Sayyed Tantawi, is gisteren door president Hosni Mubarak benoemd als Groot-Sjeik van de Azhar-moskee en universiteit, de hoogste autoriteit van de sunnitische islam in de wereld. Hij volgt de zeer conservatieve sjeik Gad al-Haq Ali Gad al-Haq op, die eerder deze maand op 79-jarige leeftijd overleed. Sjeik Tantawi (67) wordt daarmee de geestelijk leider van honderden miljoenen moslims.

President Mubarak passeerde drie kandidaten die als aanzienlijk conservatiever werden beschouwd. Op deze wijze gaf hij aan een liberaler geluid te wensen van dit sunnitische bastion, dat de laatste jaren tot ongenoegen van onder anderen intellectuelen met zijn uitspraken een fundamentalistische richting was ingeslagen.

De nieuwe Sjeik al-Azhar weigerde gisteren te zeggen wat zijn prioriteiten worden. “Ik heb een zekere tijd nodig om de problemen te verkennen. Maar mijn hart is in dienst van ons geloof, van de natie en ik heb de wil om te slagen in mijn werk”, zo zei hij na het bekend worden van zijn benoeming.

Als Mufti - hoogste islamitische rechtsgeleerde - van Egypte heeft sjeik Tantawi heel wat liberale fatwa's (decreten) uitgegeven, waarmee hij soms lijnrecht tegenover de toenmalige Sjeik al-Azhar kwam te staan. Zo keerde hij zich in het najaar van 1994, na de bevolkingsconferentie in Kairo, tegen vrouwenbesnijdenis, terwijl zijn voorganger haar als “religieuze plicht” betitelde. De Egyptische Organisatie voor de Mensenrechten probeerde de Sjeik Al-Azhar indertijd om die reden voor de rechter te brengen, onder verwijzing naar de honderden levens die deze praktijk jaarlijks eist.

Sjeik Tantawi tartte de geleerden van Al-Azhar door bankrente in sommige gevallen te rechtvaardigen en de invoer van alcohol voor toeristen te wettigen.

Maar ook op meer politiek gebied was hij het oneens met sjeik Gad al-Haq. Deze weigerde naar Israel te gaan, omdat hij dat een slechte, onbetrouwbare buur vond. Sjeik Tantawi heeft in een vraaggesprek gezegd daartoe wel bereid te zijn, omdat de moslims niets opschieten met een boycot. Hij keerde zich ook fel tegen de moslim-extremisten die oorlog voeren tegen het regime in Kairo. Dezer dagen nam hij een liberale positie in in de kwestie van Nasser Abu Zeid, die in juni op instigatie van fundamentalistische advocaten door een rechtbank wegens zijn geschriften als afvallige werd bestempeld. Dat was onmogelijk, aldus de toenmalige Mufti, zolang professor Abu Zeid zichzelf als moslim beschouwde. Sjeik Gad al-Haq had Abu Zeids werk als “ketters” gebrandmerkt.

De oude garde van de Azhar heeft haar bedenkingen ten aanzien van Tantawi's benoeming geuit, en aangekondigd de lijn van de overleden Sjeik al-Azhar te blijven volgen. De Organisatie voor de Mensenrechten daarentegen is zeer tevreden. “We hopen alleen dat de versteende geesten van Al-Azhar sjeik Tantawi's progressieve visie niet beïnvloeden.” (Reuter, AFF, AP)