IMF: tekort van Nederland moet in 2000 naar nul

DEN HAAG, 28 MAART. Nederland moet streven naar een begroting die tegen het einde van het decennium in evenwicht is. Gezien de demografische vergrijzing zullen de kosten op het gebied van gezondheidszorg en pensioenen oplopen en daarom moet de nadruk de komende jaren blijven liggen op terugdringing van het begrotingstekort.

Dit schrijft de staf van het Internationale Monetaire Fonds (IMF) in zijn jaarlijkse advies over het Nederlandse financieel-economische beleid. Het advies, dat geheim is, is opgesteld na gesprekken van de IMF-staf met de Nederlandse autoriteiten. Vertegenwoordigers van de vakbeweging wilden, anders dan in voorgaande jaren, dit jaar niet met het IMF spreken.

Het IMF-advies is uitgebracht op het moment dat de onderhandelingen over de begroting voor 1997 in Den Haag beginnen. Het kabinet staat hierbij voor afwegingen tussen verdere ombuigingen of lastenverlichting. Minister Zalm (Financiën) wil vasthouden aan het zogenoemde uitgavenplafond zoals vastgelegd in het regeerakkoord en volgens de VVD-minister kunnen de lasten voor burgers en bedrijven volgend jaar niet verder omlaag. De PvdA-ministers zijn voorstanders van een verdere lastenverlichting ten behoeve van koopkrachtbehoud en stimulering van de economie.

Over het algemeen is het IMF-rapport positief over het Nederlandse beleid. Voor 1997 beveelt het IMF “een voorzichtige aanpak van het begrotingsbeleid” aan. “Een voorzichtig doel zou moeten zijn om, uitgaande van de huidige economische voorspellingen, het overheidstekort in 1997 te verminderen tot in de buurt van twee procent van het bruto nationale produkt.” Volgens de raming van het CPB zou dit tekort in 1997 uitkomen op 2,7 procent (1996: 3,4 procent). Dit betekent, aldus het IMF, dat lastenverlichting slechts kan worden gerealiseerd als extra bezuinigd wordt op de uitgaven en dat moet worden omgebogen om een “veiligheidsmarge in het uitgavenplafond voor 1997-98” in te bouwen. Gezien de oplopende kosten voor gezondheidszorg en pensioenbijdragen is het “buiten enige twijfel dat de komende jaren aanzienlijke besparingen op de publieke uitgaven moeten worden geïdentificeerd”.

Naast terugdringing van het begrotingstekort pleit het IMF ook voor vermindering van de belastingdruk door specifieke fiscale regelingen te beperken en het belastingtarief te verlagen. In een kritische verwijzing naar de regeling die PvdA-minister Melkert (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) heeft getroffen voor lastenverlichting aan de onderkant van de arbeidsmarkt stelt het IMF dat “grotere nadruk op verlaging van de tarieven, in tegenstelling tot uitbreiding van de uitzonderingen, zou helpen om de stijle marginale belastingdruk op de laagste inkomens te verminderen.”

Ten aanzien van de flexibiliteit van de arbeidsmarkt spreekt het IMF zich uit tegen de algemeen verbindend verklaring van CAO's.