Dit is niet mijn democratisch Europa; Interview met Euroscepticus John Redwood

De voormalige Britse minister voor Wales JOHN REDWOOD (1951) daagde premier Major vorige zomer uit als leider van de Conservatieve Partij. Hij verloor de strijd en zijn post in het kabinet. Als parlementslid zet hij de strijd tegen de 'Europese superstaat' voort. De Intergouvernementele Conferentie over de herziening van het Verdrag van Maastricht die morgen in Turijn begint moet volgens hem vooral dereguleren.

LONDEN, 28 MAART. Voor argumenten tegen verdere Europese integratie wordt in Europa te weinig respect getoond, vindt het Britse Conservatieve parlementslid John Redwood. “Men duwt ons steeds weer in de beklaagdenbank”, zegt hij losjes achterover geleund in een sofa, maar met wijd opengesperde ogen en rap pratend, in zijn Londense kantoor vlakbij Buckingham Palace.

Met name Duitsland heeft de andere Europese landen volgens Redwood een doctrine opgelegd waarmee argumentatie tegen de 'Europese superstaat' is geworden tot vloeken in de kerk. “Dat is niet het democratische soort Europa waar ik bij wil horen. Ik wil dat mensen en natiestaten de ruimte krijgen om te leven, te bewegen en te ademen. Ik ben het volstrekt oneens met bondskanselier Kohl. Maar moet ik mij daarom schuldig voelen?”

Op zijn 28ste bekleedde Redwood al een hoge post bij de zakenbank N.M. Rothschild. Een paar jaar later was hij de man achter Thatchers privatiseringskruistocht in Groot-Brittannië. Sinds 1987 zit hij in het Lagerhuis, en van 1989 tot vorig jaar heeft hij steeds deel uitgemaakt van de Britse regering.

Zijn vergeefse gooi naar het Conservatieve leiderschap is niet voor niks geweest, vindt Redwood. Ook al heeft hij zijn ministerspost gespeeld. Sindsdien is het Conservatief beleid wel bijgesteld in de richting die hij had gewezen. Inmiddels stelt de regering-Major zich ten aanzien van verdere Europese integratie aanzienlijk behoudender op. De Britse regering wil op geen enkel gebied haar vetorecht afstaan, meldt ze in het onlangs verschenen witboek over de herziening van het Verdrag van Maastricht. Ze is ook tegen totstandkoming van een autonome Europese defensiemacht, tegen meer macht voor het Europese parlement en de Europese Commissie en voor beperking van de bevoegdheden van het Europese Hof.

De titel van het document: 'Een samenwerkingsverband van naties' is Redwood uit het hart gegrepen. “De meeste Britten willen deel uitmaken van de gemeenschappelijke markt. Ze willen ook graag samenwerken met andere Europese landen. Maar ze willen geen wetten opgelegd krijgen van een Europees Hof of een secretariaat in Brussel.” De Europese Commissie moet zich eerder terughoudender opstellen dan bemoeizuchtiger. De herziening van het Verdrag van Maastricht moet deregulering opleveren, minder wetten en vooral: minder kosten. Ook moet de macht van het Europese Hof drastisch worden ingeperkt. “Het Hof heeft zijn bevoegdheden overschreden, het dringt ons regels op waar wij niet om hebben gevraagd.”

Als bondskanselier Kohl, de “architect van de Europese superstaat', zijn zin krijgt, zullen de belastingen in Europa volgens Redwood omhoog gaan. De werkgelegenheid zal afnemen en de concurrentiepositie tegenover de VS en Azië zal verslechteren. Op alle terreinen waar Europa een gemeenschappelijk beleid voert, ontstaan moeilijkheden en hoge kosten, zegt Redwood. “Ieder plan dat ik zie van de Europese Commissie is een aanslag op de portemonnaie.”

Redwood vindt het grote onzin dat verdere Europese integratie voor een gezonde Europese samenwerking noodzakelijk is. “De absurde metafoor dat we moeten doorfietsen om niet te vallen”, roept hij. “Het is soms heel goed even af te stappen. Of je fiets ergens te parkeren en iets te gaan drinken in een pub.”

Groot-Brittannië staat met haar opvattingen niet alleen, zegt Redwood. “In discussies met regeringsleden uit andere Europese landen merk ik dat zij zich ook zorgen maken over de richting waarin Duitsland de Europese Gemeenschap wil sturen. Maar zij hebben de moed of de visie niet om een alternatief te bieden.” Het is volgens Redwood de taak van Groot-Brittannië om zich tijdens de Intergouvernementele Conferentie op te werpen als hun belangenbehartiger.

Redwood beschouwt totstandkoming van een autonome Europese defensiemacht als onnodig, onpraktisch en onbetaalbaar. Geen enkel Europees land maakt aanstalten één van de Europese partners militair te belagen, en voor de verdediging tegen een dreiging van buitenaf is er de NAVO. “De enige manier om vrede te krijgen in Europa is via de NAVO en het Amerikaanse bondgenootschap. De oorlog in ex-Joegoslavië is er het schrijnend bewijs van dat Europa militair niet zonder de Verenigde Staten kan.”

Invoering van een Economische en Monetaire Unie (EMU) is “waanzin” volgens Redwood. Wat hem betreft hoeft er niet eens een referendum over te worden gehouden. Deelname kan direct worden uitgesloten. Groot-Brittannië zal niet de enige buitenstaander worden, vermoedt hij. “Het zou mij verbazen als Spanje, Portugal, Griekenland, Italië en de Scandinavische landen op tijd aan de vereiste criteria voldoen.”

Redwood vertrouwt erop dat Major tijdens de komende gesprekken over de herziening van Maastricht zijn veto zal uitspreken over iedere beweging richting meer Europese integratie. Maar als een 'harde kern' van Frankrijk, Duitsland en een aantal andere Europese landen zou besluiten tot verdere politieke en economische integratie, buiten het bestaande verdrag om, kan Groot-Brittannië dat niet tegenhouden.

Dat zou “jammer” zijn, zegt Redwood. Voor Groot-Brittannië, maar ook voor die landen zelf. “Het zou ze banen kosten, hun internationale concurrentiepositie aantasten en ze isoleren van alle dynamische dingen die gebeuren in de wereldeconomie.” Groot-Brittannië moet buiten zo'n alliantie blijven, zegt Redwood. Maar beter nog zou zijn als geen van de landen zich in zo'n heilloos avontuur stort. “Frankrijk en Duitsland zijn voor ons belangrijke markten. Het is niet in ons belang dat daar hoge werkloosheid ontstaat.”