Die lastige bromfiets

De SWOV adviseert sinds kort om de regel 'bromfiets op de rijbaan' voortaan op grote schaal in te voeren. Afgelopen jaren liepen enkele experimenten in Tiel, Apeldoorn en Den Haag waarbij bromfietsen niet op het fietspad maar op de rijbaan reden, samen met de auto's dus.

Op het ogenblik is het nog zo dat bromfietsen samen met de fietsen op het fietspad moeten. Hoewel brommers en fietsers samen het 'langzaam verkeer' vormen, bleken de snelheidsverschillen erg groot. Ook het onverwachte opduiken uit een duister fietspad veroorzaakte heel wat ongelukken.

Uit de proeven bleek dat het aantal ongevallen met letsel waarbij een bromfiets betrokken was, met 70 procent afnam nadat de brommer op de rijbaan was gaan rijden. Het is niet de bedoeling dat de snorfiets ook op de rijbaan komt. Die moet samen met de fiets op het fietspad blijven.

Drs. P.C. Noordzij, zelf tevreden bromfietsrijder, heeft als senior-onderzoeker van de SWOV al heel wat rapporten samengesteld over brom- en snorfietsen. Het zijn vervoermiddelen met veel problemen. Ze kunnen hard, ze zijn labiel en er zitten meestal onervaren bestuurders op met veel jeugdige overmoed.

Opgevoerde snorfietsen zijn het nieuwste probleem. De jeugdige berijders onttrekken zich aan de helmplicht, maar rijden even hard als brommers. Het aantal doden en zwaargewonden is dan ook sterk toegenomen. Minister Jorritsma nam enkele maanden geleden de onorthodoxe stap om de bromfietsbranche te laten beloven dat de nieuwe snorfietsen niet langer opvoerbaar mochten zijn. Noordzij: 'Er is lange tijd een helmplicht overwogen voor snorfietsen, maar dan was er geen reden meer geweest om de maximum snelheid van 25 km/u te handhaven. De jeugd zou dan massaal op de snellere brommer overstappen.'

Een bromfietser heeft per afgelegde kilometer een vijftien maal grotere kans op een dodelijk ongeluk als een automobilist, of vier maal zo groot als een fietser. Opvallend is dat de 'fiets met hulpmotor', de Spartamet, niet veel ongevallen veroorzaakt. De SWOV overweegt wel eens het advies om de leeftijd voor de brommer te verhogen van 16 naar 18 jaar. Noordzij: “Dat zou jaarlijks duizend ernstige ongevallen schelen.” Er zijn nu jaarlijks tweeduizend gewonde bromfietsers.

En helemaal verbieden die bromfiets? Het is toch alleen maar een lawaaiig Fremdkörper in het verkeer. En de jeugdige berijders kunnen in die paar jaar dat ze brommen weliswaar enige verkeerservaring opdoen, maar ze leren vaak een volledig verkeerde rijstijl. Het zou honderd doden per jaar schelen.

Noordzij: 'Verbieden is vaak het eerste waar mensen aan denken als ze over verkeer praten. Nee, dat lijkt me geen goed idee. Het is toch een handig vervoermiddel dat vooral op het platteland voor velen onmisbaar is. Laten we het eerst maar eens met een bromfietscertificaat proberen, dat per juni ingevoerd wordt. En op de rijbaan rijden. Dat scheelt denk ik al een heleboel.'