Conflict in Duitse bouw over dumping

BONN, 28 MAART. De sinds begin deze maand geldende wet tegen de zogeheten “loon-dumping” via goedkopere buitenlandse werknemers, vooral in de bouw, kan in Duitsland nog steeds niet worden toegepast. Want ook deze week is het werkgevers en vakbeweging niet gelukt het eens te worden over een minimum-uurloon dat als norm voor het aannemen van buitenlandse contractanten moet gelden.

De kwestie heeft een sociaal explosieve lading. De vakbeweging, de IG Bau, ziet haar leden ontevreden raken of zelfs opzeggen doordat zij in de afgelopen jaren steeds vaker worden verdrongen door goedkope arbeidskrachten uit het buitenland. Sinds de vrije Europese binnenmarkt werknemers uit EU-landen het recht geeft overal in het EU-gebied te werken is de trek naar Duitse bouwplaatsen, al dan niet via koppelbazen, enorm groot geworden. Naast deze “legale” trek uit EU-landen is er een aanzienlijk contingent “illegalen”, die - zonder visum en/of werkvergunning - vaak uit Oosteuropese landen komen.

In Berlijn bijvoorbeeld, dat in het centrum één grote bouwput lijkt, zijn ondanks deze plaatselijke “boom” tienduizenden Duitse bouwvakkers zonder werk doordat hun CAO-loon vaak drie tot viermaal zo hoog is als de bedragen waarvoor, zeg, legale Poolse, Britse en Portugese contractanten te krijgen zijn. Bouwbedrijven kunnen wegens de moorddadige competitie veelal slechts orders binnenhalen inzien zij op grote schaal, en per project, zulke goedkope buitenlanders aannemen.

Mede door de nu al ruim een half jaar durende conjuncturele achteruitgang van de economie en de lange strenge winter is de Duitse bouwsector in een crisis geraakt. Dat wil zeggen: net nadat na jaren touwtrekken een wettelijke regel tegen de loon-dumping van kracht geworden is die ook voor buitenlandse firma's in Duitsland geldt, kunnen werkgevers en vakbeweging het nog moeilijker eens worden over het minimum-uurloon dat als norm moet gelden. De onderhandelingen daarover waren al eerder compleet vastgelopen, de IG Bau heeft al gedreigd met landelijke acties en stakingen.

Als bemiddelaar is een paar weken geleden de vroegere minister van financiën en van defensie Hans Apel (SPD) aangewezen. Hij heeft nu voor het eerst een concreet bod van de bouwwerkgevers gekregen, namelijk een minimumuurloon voor alle - ook buitenlandse - bouwvakkers van ruim 17 mark. Volgens de IG Bau, die een verplicht minimum van 20,24 mark wil, is dat werkgeversaanbod nog “tienduizenden” banen (voor Duitsers) te laag. Apel wil 3 april een volgende onderhandelingsronde.