Nijmegen zonder burcht is 'tandeloos gebit langs de Waal'; Vereniging wil het Valkhof terug

NIJMEGEN, 27 MAART. Moet de Valkhofburcht in Nijmegen worden herbouwd? Absoluut, zegt woordvoerder E. Boshouwers van de Valkhofvereniging. Alleen op die manier krijgt de stad weer allure.

De Valkhofvereniging, opgericht in 1978, heeft een plan ontwikkeld voor de herbouw van de historische burcht, nu voorzien van restaurants, een hotel, cafés, terrassen en winkels. De gemeente heeft een volksraadpleging voor duizend inwoners uitgeschreven om er achter te komen hoe de Nijmegenaar over dit plan denkt. Wanneer de gemeenteraad in mei een besluit neemt over planologische medewerking aan het project zal de uitslag van deze peiling een rol spelen, maar niet doorslaggevend zijn, aldus een woordvoerder van de gemeente. De medewerking van de gemeente is overigens uitsluitend van niet-financiële aard.

De Valkhofburcht werd gebouwd in 1150 en bood in de loop der eeuwen onderdak aan onder andere Karel de Grote, Philips II en tal van Gelderse hertogen en graven. In 1797 besloot het provinciebestuur van Gelre tot sloop; men kon niet langer aan de financiële verplichtingen jegens de toen heersende Fransen voldoen en de stenen van de burcht konden heel goed als grondstof voor cement gebruikt worden. De stenen leverden een bedrag van 90.400 gulden op, omgerekend naar de huidige prijs ongeveer dertig tot vijfendertig miljoen gulden. Na de sloop werd het Valkhof ingericht als park, gelegen op een heuvel in de binnenstad, met uitzicht over Waal en Betuwe. In het park staat nog een klein deel van de burcht overeind, alsmede een kapel.

De Valkhofvereniging vindt dat de Burcht herbouwd moet worden. In 1987 kwam men voor het eerst met een uitgewerkt plan, maar dat liep uit op een mislukking. De vereniging was er ten onrechte van uitgegaan dat de gemeente zou meebetalen. Ditmaal werd gekozen voor een grotendeels particuliere financiering, aangevuld met gelden vanuit Den Haag en Brussel. “Er is in totaal 45 miljoen gulden nodig”, aldus Boshouwers. “Daarvan kan inmiddels zeventig procent particulier gefinancierd worden. En dat is voldoende om in aanmerking te komen voor subsidies, zo is ons van alle kanten verzekerd.”

De herbouw van de burcht is een onderwerp dat elk partijpolitiek belang in de gemeente Nijmegen overstijgt. Bijna iedere partij kent felle voor- en tegenstanders. Critici menen dat de rust van het park verstoord zou worden en dat de herbouw zou leiden tot 'Efteling-achtige toestanden'. Boshouwers deelt die vrees niet. “De tegenstanders hebben een standpunt ingenomen, en dat dan wordt niet meer verlaten, wat je er ook tegen in brengt. Maar wie zegt dat een hotel gelijk tot ordeverstoring leidt? Of terrasjes? Er zijn toch genoeg oude kastelen met terrassen erbij? Ik vind de kritiek volstrekt onterecht.”

Nijmegen heeft een toeristische impuls nodig, meent Boshouwers, en daar is de burcht een uitstekende middel voor. “De herbouwde Valkhofburcht betekent een enorme uitstraling voor de stad. Nu is er naar ons idee sprake van een tandeloos gebit langs de Waal. Straks, als het Valkhof herbouwd is, kunnen we zoals vroeger weer spreken over het kasteel der kastelen, de burcht der burchten.” Het Valkhof zou volgens de vereniging rond het jaar 2000 herbouwd kunnen zijn.